Ticaret Bakanlığı, PUTİ marka badminton setinin kimyasal güvenlik testlerinde fitalat analizinden geçemediğini, bu nedenle söz konusu ürünün piyasaya arzının yasaklanması ve toplatılmasına karar verildiğini açıkladı.
Kimyasal testlerde fitalat tespit edildi
Ticaret Bakanlığı, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri kapsamında PUTİ marka badminton setinin kimyasal güvenlik testlerinde yapılan fitalat analizinden geçemediğini açıkladı.
Bakanlıktan güvenli ürün vurgusu
Bakanlık, söz konusu ürünün piyasaya arzının yasaklanmasına ve toplatılmasına karar verildiğini bildirdi. Yapılan açıklamada, "Ticaret Bakanlığımız tarafından yürütülen piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri kapsamındaki incelemeler sonucunda, PUTİ marka badminton setinin kimyasal güvenlik testlerinde fitalat analizinden geçemediği tespit edilmiştir. Çocuklarımızın sağlığını riske atabilecek kimyasal içerik nedeniyle söz konusu ürün hakkında piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma kararı uygulanmıştır. Ticaret Bakanlığı olarak, özellikle çocukların kullandığı ürünlerde güvenlik standartlarından taviz vermeden denetimlerimizi kararlılıkla sürdürüyor, vatandaşlarımızın sağlığını ve güvenliğini önceleyen etkin piyasa gözetimi faaliyetlerimize aralıksız devam ediyoruz" ifadelerine yer verildi.
Fitalat neden risk oluşturuyor?
Fitalat, plastik maddelerin esnekliğini, şeffaflığını ve dayanıklılığını artırmak için kullanılan sentetik kimyasal bileşikler grubudur. Plastikleştirici olarak da adlandırılan bu maddeler, özellikle sert yapıda olan PVC plastiğini yumuşatmak ve bükülebilir hale getirmek amacıyla sanayide yaygın olarak tercih edilir.
Gündelik hayatta temas ettiğimiz pek çok üründe karşımıza çıkabilir:
• Plastik oyuncaklar, okul gereçleri (silgi, dosyalık vb.), yağmurluklar ve suni deri ürünler.
• Oje, parfüm, saç spreyi ve şampuanlar (koku tutucu veya kıvam verici olarak).
• Plastik streç filmler, saklama kapları ve ambalaj malzemeleri.
• Kan torbaları ve serum hortumları.
Neden riskli ve zararlıdır?
Fitalatların en büyük tehlikesi, içinde bulundukları plastiğe kimyasal olarak bağlanmamış olmalarıdır. Zamanla üründen sızarak havaya, gıdaya veya cilt teması ve ağız yoluyla doğrudan vücuda geçerler.
Sağlık açısından başlıca riskleri şunlardır:
• Fitalatlar vücutta östrojen veya androjen gibi hormonları taklit ederek hormonal dengeyi bozar. Özellikle üreme sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir.
• Bebeklerde ve çocuklarda gelişim sürecini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle bebek diş kaşıyıcıları ve oyuncaklarda fitalat kullanımı pek çok ülkede yasaklanmış veya sıkı kurallarla kısıtlanmıştır.
• Uzun süreli ve yüksek miktarda maruz kalmanın karaciğer ile böbrekler üzerinde yük oluşturduğu ve bazı kanser türlerinin riskini artırabildiği değerlendirilmektedir.
• Gebelik döneminde maruz kalmanın erken doğum riskini tetikleyebildiği, yetişkinlerde ise sperm kalitesi ve doğurganlık üzerinde olumsuz etkiler yapabildiği gösterilmiştir.
Fitalat maruziyetini azaltmak için ne yapılabilir?
Plastik ürünlerin altındaki geri dönüşüm sembolünde "3" veya "PVC" yazan ürünlerden, keskin kokulu ve kalitesiz plastik eşyalardan uzak durmak maruziyeti ciddi oranda azaltır. Ayrıca etiketinde "Fitalatsız" (Phthalate-Free) ifadesi yer alan kişisel bakım ürünlerini tercih etmek, gıdaları plastik yerine cam veya paslanmaz çelik kaplarda saklamak ve plastik kapları mikrodalgada ısıtmamak önemlidir.
