Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş), çalışan ailelerin mutfağına yansıyan enflasyon baskısını her ay düzenli olarak izlediği açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasının temmuz ayı sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Konfederasyonun Ankara merkezli hesaplamalarına göre dört kişilik bir ailenin sadece beslenme ihtiyacını karşılayabilmesi için ayırması gereken tutar 36 bin 940 liraya ulaşırken, barınmadan ulaşıma, eğitimden sağlığa kadar zorunlu tüm giderleri kapsayan yoksulluk sınırı 120 bin 325 liraya çıktı.
Gıda harcaması bir ayda yüzde 3,30 arttı
Türk-İş'in her ay düzenli olarak yayımladığı ve sendika çevrelerinde "mutfak enflasyonu" olarak da anılan araştırma, market rafına yansıyan fiyat artışlarının hane bütçesi üzerindeki gerçek etkisini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin dengeli ve yeterli beslenebilmesi için harcaması gereken asgari tutar, haziran ayına kıyasla yüzde 3,30 oranında yükseldi. Bu artışla birlikte açlık sınırı 36 bin 940 liraya dayandı.
Konfederasyonun uzmanları, hesaplamayı yaparken ailenin günlük protein, karbonhidrat, vitamin ve mineral ihtiyacını karşılayacak dengeli bir beslenme listesini esas alıyor. Yani bu rakam, lüks harcamalar değil, yalnızca sofraya konulması zorunlu temel gıda maddelerinin toplam maliyetini yansıtıyor.
Yoksulluk sınırı 120 bin lirayı geçti
Araştırmanın bir diğer önemli başlığı ise yoksulluk sınırı oldu. Türk-İş'in tanımına göre yoksulluk sınırı, gıda harcamasının yanı sıra giyim, konut (kira, elektrik, su, doğalgaz gibi yakıt giderleri), ulaşım, eğitim ve sağlık gibi bir ailenin asgari düzeyde insanca yaşayabilmesi için zorunlu olan diğer tüm aylık harcamaların toplamından oluşuyor. Bu kalemlerin tamamı bir araya geldiğinde dört kişilik bir ailenin aylık zorunlu gideri 120 bin 325 liraya ulaştı.
Rakamlar, çalışan bir ailenin asgari ücretle ya da ona yakın bir gelirle geçinmesinin giderek zorlaştığına işaret ediyor. Zira açıklanan yoksulluk sınırı, birçok çalışanın aylık net gelirinin kat kat üzerinde seyrediyor.
Bekar çalışanın yaşam maliyeti de yükseldi
Araştırma yalnızca dört kişilik aileleri değil, tek başına yaşayan çalışanları da kapsıyor. Türk-İş'in hesaplamalarına göre bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti temmuz ayında 47 bin 758 liraya yükseldi. Bu tutar; barınma, beslenme, ulaşım ve diğer zorunlu bireysel giderlerin toplamından oluşuyor ve tek gelirle yaşamını sürdürmeye çalışan çalışanların da artan hayat pahalılığından payına düşeni aldığını gösteriyor.
Yıllık artış oranı yüzde 40'a yaklaştı
Türk-İş'in açıkladığı verilere göre gıda harcamasındaki artış yalnızca aylık bazda değil, yıllık bazda da dikkat çekici seviyelere ulaştı. Son on iki aylık döneme bakıldığında açlık sınırındaki artış oranının yüzde 39,85'e ulaştığı görüldü. Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 40,60 olarak hesaplandı.
Yılın ilk yedi ayı özelinde yapılan değerlendirmede ise gıda harcamasındaki kümülatif artışın yüzde 22,54 olduğu belirlendi. Bu veriler, gıda enflasyonunun yıl içinde dalgalı bir seyir izlese de çalışan aileler üzerindeki baskısını sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
Araştırma ne zaman ve nasıl yapıldı?
Türk-İş'in açlık ve yoksulluk sınırı araştırması, konfederasyon bünyesindeki uzmanlar tarafından her ay düzenli olarak, Ankara'daki gıda ve temel ihtiyaç fiyatları esas alınarak hazırlanıyor. Temmuz ayına ilişkin veriler de yine bu yöntemle derlenerek kamuoyuyla paylaşıldı. Araştırmanın amacı, çalışanların satın alma gücündeki değişimi somut rakamlarla ortaya koyarak toplu iş sözleşmesi görüşmelerine ve ücret politikalarına veri sağlamak olarak öne çıkıyor.
