Ege Bölgesi'nin önemli ihraç ürünlerinden olan çekirdeksiz kuru üzümde, üreticinin beklediği fiyat ile TARİŞ'in verdiği fiyat arasında oluşan büyük fark tepkilere neden oldu.
Geçen yıl 120 lira olarak açıklanan fiyatın ardından bu yıl üreticinin beklediği 150 yıl lira hayal oldu. TARİŞ bu yıl çekirdeksiz kuru üzümün kilo başına 80 lira avans fiyat belirlemesi, üretici örgütlerinin tepkisini çekti.
Maliyetlerin yaklaşık 90 lira seviyesinde olduğunu belirten üreticiler, enflasyon farkı ve insanca yaşam payıyla birlikte kilogram başına 150 lira civarında fiyat beklediklerini ifade etti. Çiftçi-Sen Örgütlenme Uzmanı Adnan Çobanoğlu ile Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz, açıklanan fiyatın üreticinin beklentisinin altında kaldığını öne sürdü.
“Rekolte yüksek”
Çiftçi-Sen Örgütlenme Uzmanı Adnan Çobanoğlu, ağustos ayında açıklanan tahmini rekolte ile gerçekleşecek rekoltenin aynı olmadığını belirterek üreticinin zor durumda olduğunu açıkladı.
Çobanoğlu, üzümlerin yeterince tatlanmaması nedeniyle kuru üzüm veriminin de değiştiğini belirterek, geçmişte 5 kilogram yaş üzümden 1 kilogram kuru üzüm elde edilirken bugün 7-8 kilogram yaş üzümden 1 kilogram kuru üzüm çıktığını söyledi.
“Rekolte yüksek” söyleminin fiyatları aşağı çekmek için kullanıldığını savunarak Çobanoğlu, üreticilerin hem yaş hem de kuru üzümde iki yıl önceki fiyatların en az yüzde 50 altında alıcı bulduğunu, buna karşın maliyetlerin yüzde 50-60 oranında arttığını ifade etti.
“Toprak Mahsulleri Ofisi üzümleri pazarlayamıyor”
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin aldığı üzümleri işleyerek yurt dışına pazarlamadığını, onun yerine tüccarlara, şirketlere ve TARİŞ'e sattığını iddia eden Çobanoğlu, “Aldığı üzümleri tücarlara/şirketlere ve TARİŞ’e satıyor. Üreticinin sırtından para kazanıyor” dedi.
Çobanoğlu ayrıca geçen yıl suma üretimi için çıkma üzümün 17-18 liraya satıldığını, bu yıl ise aynı ürünün 7-8 liraya alıcı bulduğunu söyledi. Aracı ve fabrikaların fiyatları düşürmek amacıyla her ürünü almadığını belirten Çobanoğlu, bazı üzümlerin traktör üzerinde bekletildiğini ifade etti.
"Çok geç kalındı"
Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz ise üzüm fiyatının hasat başlamadan önce açıklanması gerektiğini savunarak, piyasada üreticilerin 65-75 lira arasında ürün teslim ettiğini belirtti. Fiyat açıklamasının TMO tarafından yapılmasını beklediklerini söyleyen Kocagöz, masraflar ve insanca yaşam payı dikkate alındığında üreticinin yaklaşık 150 lira seviyesinde bir fiyat beklediğini ifade etti.
TARİŞ’in 80 liralık avans fiyat açıklamasının üreticide moral bozukluğuna yol açtığını söyledi.
Kocagöz, 21 Ağustos’ta Akhisar Üretici Meclisi toplantısında üreticilerin gündeminde ihracatçıların “2 dolara bile işlem yapamıyoruz” şeklindeki söylemlerinin bulunduğunu aktardı. Uluslararası piyasalardaki fiyatların referans alınması durumunda 2 dolar seviyesinin önem kazandığını belirten Kocagöz, mevcut ekonomi politikalarının tarım üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Kocagöz, “TARİŞ’in çiftçinin aleyhine ve ihracatçılar lehine bir fiyat belirlendiğini söylemek mümkün” dedi.
Ayrıca, “Bu bir taban fiyatı değil, yani en az alınacak rakam bu değil. Bu TARİŞ’in alacağı rakamı ifade ediyor, piyasayı belirleyen bir rakam değil” diyen Kocagöz, benzer sorunların farklı tarım ürünlerinde de yaşandığını söyledi.
"Birlikler kurulmalı"
Tarım-Sen Genel Başkanı Kocagöz, Çiftçilerin ziraat odaları, sendikalar veya kendi oluşturacakları birlikler çatısı altında bir araya gelmesi gerektiğini belirterek çağrıda bulundu.
Kocagöz, üreticilerin ortak talepler etrafında örgütlenmeden şirketlerin belirlediği fiyat mekanizmasına karşı durmanın mümkün olmadığını savundu.
