Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi tabanında yapılan ölçümler ve ortaya atılan deprem senaryolarındaki en büyük yanılgıya dikkat çekti. Marmara çukurluklarında 3 ila 6 kilometre kalınlığında, suya doygun "Kuvaterner çökelleri" (sedimanlar) bulunduğunu belirten Bektaş, bu yumuşak katmanların sert kristalin temel kayaçlar gibi davranmadığını vurguladı. Bektaş, "Bu kalın çökeller gerilmeyi dağıtabilir, deformasyonu yayabilir ve sismik enerjinin bir bölümünü sönümleyebilir. Bu nedenle Kumburgaz Havzası deniz tabanında ölçülen yıllık yaklaşık 10 mm'lik kayma eksikliği, tek başına fayın tamamen kilitli olduğunun kanıtı değildir" dedi.
"Sismik Sessizlik Ölü Fay Anlamına Gelmez"
Deniz tabanında ölçülen verilerin, derindeki bir fay sürünmesinin (creep) yüzeydeki zayıflamış bir izi olabileceğini ifade eden Prof. Dr. Bektaş, Çınarcık Havzası'ndaki duruma da açıklık getirdi. Bölgenin üst kesimlerindeki sismik sessizliğin tek başına "tam kilitlenme" veya "ölü fay" anlamına gelmeyeceğini söyleyen uzman, kalın sedimanların plastik ve sünek bir davranış göstererek enerjiyi emebileceğini belirtti. Bektaş, 1963 ve 2025 yıllarında yaşanan Marmara depremlerinin ortak bir mesaj verdiğini ifade ederek; düşük tepe yer ivmesi (PGA), uzun süren sarsıntı ve sınırlı kırılma özelliklerinin, Marmara'nın klasik ve düz kaya modellerinden çok daha karmaşık bir yapıda olduğunu gösterdiğini savundu.
Depremin Geleceğini Belirleyecek 5 Kilit Nokta
Marmara’nın deprem potansiyelini doğru analiz etmek için tek bir senaryoya mahkum kalınmaması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Osman Bektaş, risk değerlendirmelerinde mutlaka birlikte incelenmesi gereken 5 kilit parametreyi şöyle sıraladı:
-
Fay Sürünmesi (Creep): Derindeki yavaş kayma hareketlerinin analizi.
-
Kalın Sediman Havzaları: Deprem dalgalarını sönümleyen veya büyüten 3-6 km'lik çamur ve tortu katmanları.
-
Akışkanlar: Yer altındaki sıvıların fay hatları üzerindeki etkisi.
-
Düşük Gerilme Düşümü: Deprem enerjisinin aniden değil, daha yavaş salınma ihtimali.
-
Dalga Yayılımının Frekans Özelliği: Sismik dalgaların zemin yapısına göre nasıl yayıldığı.
