Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Başkanı Aziz Koçal, birçok ilde toplu taşıma ücretlerine yapılan zamların dar gelirli vatandaşların üzerindeki yükü artırdığını açıkladı.
Ulaşımın ticari bir ayrıcalık değil, sosyal devlet anlayışıyla güvence altına alınması gereken bir temel hak olduğunu vurgulayan Başkan Koçal, açlık sınırının altında gelirle yaşamını sürdüren asgari ücretliler, emekliler, öğrenciler, işsizler ve dar gelirli ailelerin artık yalnızca barınma, gıda ve enerji krizini değil, ulaşım yoksulluğunu da yaşadığını söyledi.
İşe gitmenin, okula ulaşmanın, sağlık hizmeti almanın ve sosyal yaşama katılmanın lüks olmadığını vurgulayan Koçal, ulaşım ücretlerindeki sürekli artışın milyonlarca insanı kent yaşamından uzaklaştırdığını dile getirdi.
Sistemde en büyük mağduriyeti yaşayanların emekliler, asgari ücretliler, öğrenciler ve dar gelirli aileler olduğunun altını çizen Koçak, artık günlük ulaşım giderlerinin birçok kişi tarafından karşılanamayacak durumda olduğunu savundu.
"Aktarma cezası değil, aktarma kolaylığı"
Türkiye'nin farklı şehirlerinde farklı ulaşım ücretlendirme ve uygulama sistemlerinin olduğunu anlatan Başkan, bazı belediyelerde "gittiğin kadar öde" modelinin kullanıldığını, bazı şehirlerde ise tek ücret sisteminin sürdüğünü açıkladı.
Aktarma uygulamalarında da şehirler arasında önemli farklılıklar bulunduğunu ifade eden Koçal, ulaşım hizmetlerinde belediyelerin mali yapıları farklı olsa da ulaşım hakkı bakımından ülke genelinde asgari sosyal standartların oluşturulması gerektiğini kaydetti.
Büyükşehirlerde milyonlarca kişinin işine, okuluna ya da hastaneye ulaşabilmek için birden fazla araç değiştirmek zorunda kaldığını belirten Koçal, bunun vatandaşın tercihi değil ulaşım sisteminin bir sonucu olduğunu vurguladı.
Bu kapsamda aktarma indirimlerinin artırılması, ücretsiz veya indirimli aktarma sürelerinin uzatılması ve birden fazla aktarma yapılan hatlarda ek ücret uygulamalarına son verilmesi gerektiğini dile getirdi.
Öğrenciler ve iş arayanlara ulaşım ücretlerinde yardım edilmeli!
Koçal, ulaşımın diğer pek çok temel hak gibi tereddütsüz bir parça olduğunu belirterek, öğrenciler için ücretsiz veya sembolik ücretli ulaşımın yaygınlaşması gerektiğini ifade edildi.
Emeklilere gelir durumuna göre destekleyici ulaşım modellerinin geliştirilmesini isteyen Koçal, düzenli tedavi gören kronik hastalar, engelliler ve refakatçileri için ücretsiz ulaşım olanaklarının genişletilmesi ve iş arayan gençler ya da sosyal yardım alan yurttaşlara belirli sayıda ücretsiz ulaşım desteği sağlanması çağrısında bulundu.
Ulaşım ücretinde ÖTV KDV kaldırılmalı!
Ulaşımın sadece belediyelerin sorumluluğunda olmadığını vurgulayan Koçal, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yerel yönetimlerin ortak bir ulaşım politikası oluşturması gerektiğini ifade etti.
Ayrıca toplu ulaşımda kullanılan akaryakıttaki ÖTV ve KDV'nin sıfırlanmasını, toplu taşıma araçlarının muayene ücretleri ve harçlarının kaldırılmasını veya önemli ölçüde düşürülmesini, bakım-onarım hizmetleri ile yedek parçalardaki KDV'nin kaldırılmasını ve çevreci toplu ulaşım yatırımlarının merkezi idare tarafından desteklenmesini önerdi.
TÜKODER, büyükşehir ve il belediyeleri, belediye birlikleri, esnaf odaları, şoförler ve otomobilciler odaları, toplu taşıma kooperatifleri, sendikalar, tüketici örgütleri, kent konseyleri, meslek odaları ve üniversitelere Türkiye'de ulaşım hakkı politikası oluşturulması ve toplu ulaşım üzerindeki vergi yükünün azaltılması için ortak mücadele çağrısında bulunarak,
"Ulaşım bir ticari meta değil, temel bir kamusal hizmettir. Ulaşım hakkı parası olanın değil, herkesin hakkıdır. Ulaşım yoksulluğuna son verilmesi sosyal devletin ortak sorumluluğudur. Halkın ulaşım hakkını güvence altına alacak ekonomik ve sosyal politikalar acilen hayata geçirilmelidir. Çünkü ulaşım hakkı; kent hakkıdır, yaşam hakkıdır ve evrensel bir tüketici hakkıdır" dedi.
