Araç sahiplerinin belirli aralıklarla yaptırmak zorunda olduğu periyodik muayenelerde, sürüş güvenliğini doğrudan etkileyen teknik eksiklikler yeniden gündeme geldi. TÜVTÜRK, muayene tarihinin geçirilmemesi gerektiğini hatırlatırken, araç sahiplerinin istasyona gitmeden önce özellikle fren, aydınlatma, lastikler ve görüş sistemlerini kontrol etmesinin önemine dikkat çekti.
Şirketin açıklamasına göre araç muayenesi yalnızca yasal bir zorunluluğun yerine getirilmesinden ibaret değil. Kontroller sırasında aracın trafik güvenliği açısından kritik parçaları incelenirken, günlük kullanım sırasında fark edilmeyen bazı arızalar da ortaya çıkarılabiliyor. Bu nedenle muayene gününü beklemeden araç üzerindeki temel güvenlik unsurlarının kontrol edilmesi, hem sürücünün hem de trafikteki diğer kişilerin güvenliği açısından önem taşıyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının araç muayene düzenlemelerine göre kontroller, ilgili mevzuatta belirtilen teknik şartlar kapsamında gerçekleştiriliyor ve tespit edilen eksiklikler kusur gruplarına göre değerlendiriliyor.
Muayenede özellikle fren ve aydınlatma sistemi dikkat çekiyor
TÜVTÜRK'ün paylaştığı bir yıllık muayene verilerinde sık karşılaşılan kusurların önemli bölümünü fren ve aydınlatma sistemlerindeki sorunlar oluşturuyor.
Özellikle arka servis frenindeki değer dengesizlikleri ve park freninin yeterli düzeyde çalışmaması, araç muayenelerinde dikkat edilen başlıca teknik sorunlar arasında bulunuyor. Fren sisteminde sürüş sırasında hissedilen olağan dışı titreşim, ses veya aracın frenleme esnasında bir tarafa doğru çekmesi de sürücüler açısından dikkate alınması gereken belirtiler arasında gösteriliyor.
Aydınlatma tarafında ise kısa hüzmeli farların ayarının uygun olmaması, fren lambalarının kısmen veya tamamen çalışmaması ve geri vites lambasının görevini yerine getirmemesi öne çıkan kusurlar arasında yer alıyor. Araç muayenesine ilişkin 1 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe giren kusur tablosunda da aydınlatma sistemlerine yönelik çok sayıda teknik değerlendirme bulunuyor.
Geri vites lambası sürücünün manevra yaptığı sırada hem araç çevresindeki kişiler hem de diğer sürücüler için önemli bir uyarı işlevi taşıyor. Bu nedenle sürücü tarafından küçük bir ampul arızası olarak görülebilecek bir sorun, muayene sırasında teknik bir eksiklik olarak karşısına çıkabiliyor.
Far ayarı ve sonradan takılan LED'lere dikkat
Araç sahiplerinin muayene öncesinde kontrol etmesi gereken konuların başında aydınlatma sistemi geliyor. Farların yalnızca çalışması yeterli olmayabiliyor; ışığın yönü ve ayarı da trafik güvenliği açısından önem taşıyor.
Özellikle sonradan monte edilen ve aracın orijinal aydınlatma sisteminin dışında kalan standart dışı LED ampuller konusunda sürücülerin dikkatli olması gerekiyor. TÜVTÜRK, uygun olmayan ışık kaynaklarının hem muayene açısından sorun oluşturabileceğine hem de karşıdan gelen sürücüler için görüş güvenliğini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle araç sahiplerinin muayene öncesinde far, stop, sinyal, park ve geri vites lambalarının tamamını kontrol ettirmesi, yalnızca çalışıp çalışmadıklarına değil, ışık kaynaklarının ve ayarlarının uygunluğuna da baktırması önem taşıyor.
Lastik ve görüş ekipmanları da ihmal edilmemeli
TÜVTÜRK'ün uyarısında yalnızca fren ve aydınlatma sistemi yer almıyor. Lastiklerin hava basıncı, genel fiziksel durumu ve sürüş güvenliğini etkileyebilecek hasarlar da muayene öncesinde gözden geçirilmesi gereken noktalar arasında bulunuyor.
Bunun yanında ön cam ve aynaların görüşü engelleyip engellemediği, sileceklerin düzgün çalışıp çalışmadığı ve cam yıkama sisteminin görevini yerine getirip getirmediği de sürücüler tarafından kontrol edilebilecek unsurlar arasında yer alıyor.
Araç muayene mevzuatında muayenenin; fren, far ve diğer teknik unsurların kontrolünü kapsayan testler üzerinden gerçekleştirildiği belirtiliyor. Muayene sonuçları ise kusursuz, hafif kusurlu, ağır kusurlu ve emniyetsiz olmak üzere farklı gruplarda değerlendiriliyor.
Gösterge panelindeki arıza ışıkları görmezden gelinmemeli
Günlük kullanım sırasında bazı sürücüler araçta yanan ikaz lambalarını geçici bir uyarı olarak değerlendirebiliyor. Ancak gösterge panelinde sürekli yanan arıza veya güvenlik uyarıları, muayene öncesinde özellikle kontrol edilmesi gereken konuların başında geliyor.
Fren sistemi, ABS veya başka bir güvenlik ekipmanıyla bağlantılı bir ikazın ortaya çıkması halinde aracın teknik açıdan kontrol edilmesi, sorunun kaynağının belirlenmesi ve gerekli onarımın yapılması gerekiyor. Muayene istasyonlarında araç üzerinde parça sökme, takma veya tamirat işlemi yapılmadığı için bu tür sorunların istasyona gitmeden önce giderilmesi sürücünün işini kolaylaştırıyor.
Egzoz emisyon ölçümü de kritik başlıklardan biri
Muayene sürecinde karşılaşılan önemli eksikliklerden biri de geçerli egzoz gazı emisyon ölçümünün bulunmaması. Egzoz emisyon ölçümleri ilgili mevzuat kapsamında gerçekleştiriliyor ve bazı muayene istasyonlarında bu hizmet de sunulabiliyor.
Bu nedenle araç sahiplerinin muayene tarihinden önce egzoz gazı emisyon ölçümünün geçerlilik durumunu kontrol etmesi önem taşıyor. Geçerli ölçüm bulunmaması, muayene sürecinde araç sahibinin karşılaşabileceği sorunlardan biri haline gelebiliyor.
Araçtaki zorunlu ekipmanlar da kontrol edilmeli
Muayene öncesinde sürücülerin araçta bulunması gereken güvenlik ekipmanlarını da gözden geçirmesi gerekiyor. İlk yardım çantası, yangın söndürme tüpü ve üçgen reflektör gibi ekipmanların araçta ve mevzuata uygun durumda bulundurulması, hazırlık sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Buradaki amaç yalnızca muayeneden geçmek değil, aracın yolda meydana gelebilecek olası bir arıza veya acil durumda sürücüye gerekli güvenlik imkanlarını sağlayabilmesi. Bu nedenle ekipmanların eksik, kullanılamaz veya uygun olmayan durumda olup olmadığının önceden kontrol edilmesi önem taşıyor.
Muayene tarihini geçirmek ek yük oluşturabilir
Periyodik araç muayenesinin zamanında yaptırılması da TÜVTÜRK'ün özellikle dikkat çektiği konular arasında bulunuyor. Araç sahiplerinin muayene tarihini son güne bırakmak yerine önceden randevu oluşturması, olası teknik sorunların giderilmesi için de zaman kazandırıyor.
Araç muayenesinin ağır kusur veya emniyetsiz olarak sonuçlanması halinde mevzuatta belirtilen süre içerisinde muayene tekrarına başvurulabiliyor. İlgili düzenlemeye göre gerekli şartları taşıyan tekrar muayenesinden bir ay içinde bir defaya mahsus olmak üzere yeniden ücret alınmıyor.
Bu nedenle muayeneden önce yapılacak basit bir kontrol, sürücünün hem zaman kaybetmesini hem de aracını ikinci kez istasyona götürmek zorunda kalmasını önleyebiliyor.
Randevu yalnızca resmi kanallardan alınmalı
Araç sahiplerinin muayene randevusu konusunda da dikkatli olması gerekiyor. TÜVTÜRK, Temmuz 2026'da yaptığı uyarıda randevuların resmi kanallar üzerinden ücretsiz şekilde alınabildiğini ve resmi olmayan internet siteleri ya da farklı platformlar üzerinden ücret talep eden girişimlere itibar edilmemesi gerektiğini bildirdi. Randevu işlemleri TÜVTÜRK'ün resmi internet sitesi, çağrı merkezi, istasyonlardaki kiosklar ve e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
e-Devlet üzerinde de Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından sunulan “TÜVTÜRK Muayene Randevu Kayıt” hizmeti bulunuyor.
Araç sahipleri açısından ortaya çıkan tablo, muayeneye yalnızca istasyonda yapılacak teknik bir işlem olarak bakılmaması gerektiğini gösteriyor. Fren sisteminden farlara, lastiklerden sileceklere ve egzoz emisyonuna kadar birçok unsurun günlük kullanım sırasında düzenli şekilde kontrol edilmesi, muayene sürecinin daha sorunsuz ilerlemesini sağlarken doğrudan trafik güvenliğine de katkı sunuyor.
TÜVTÜRK'ün uyarısının temelinde ise tek bir nokta bulunuyor: Araçtaki teknik sorunların muayene tarihine kadar bekletilmemesi. Çünkü sürücünün günlük hayatta önemsiz gördüğü bir lamba arızası, fren dengesizliği ya da görüş sistemindeki problem, trafikte ciddi güvenlik sonuçları doğurabilecek bir eksikliğe dönüşebiliyor.
