Kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak bilinen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi", bugün TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylamayla kabul edilerek yasalaştı. "Terörsüz Türkiye" sürecinin en kritik ayağı olarak nitelendirilen düzenleme, 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oyla Meclis'ten geçti.
Ankara'daki Genel Kurul salonunda öğle saatlerinde başlayan görüşmeler, saatler süren müzakerelerin ardından açık oylamayla sonuçlandı. Oturuma Meclis Başkan Vekili başkanlık etti; parti grup başkanları ve çok sayıda milletvekili söz alarak teklife ilişkin görüşlerini paylaştı.
12 maddelik metin ne öngörüyor
Toplam 12 maddeden oluşan kanun, PKK/KCK terör örgütü ile bağlantılı yapılanmaların silah bırakması ve fiilen tasfiye olması sürecinin hukuki zeminini oluşturuyor. Düzenlemeye göre, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve elindeki silah ile mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik birimlerince tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin ardından alınacak Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte yasanın öngördüğü mekanizmalar devreye girecek.
Kanundan yararlanmak isteyenler, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını takip eden altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya yetkilendirilecek kurumlara yazılı olarak başvurabilecek. Sürecin işleyişini takip etmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir koordinasyon kurulu oluşturulacak; bu kurul çalışmalarına ilişkin TBMM'yi de bilgilendirecek.
Düzenlemenin bir af niteliği taşımadığı, kanun metninde ayrıca vurgulanıyor. Buna göre teklif, suçun hukuki niteliğini değiştirmiyor, kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldırmıyor ve devam eden soruşturma ile kovuşturmaların hukuki varlığına dokunmuyor. Yasanın özü, belirli suçlar bakımından ve belirli koşulların gerçekleşmesi şartıyla, soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinin yargısal karar mekanizmaları içinde belirli sürelerle ertelenmesine dayanıyor.
Bir yıllık komisyon sürecinin sonucu
Kanunun arka planında, TBMM bünyesinde geçen yıl kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun çalışmaları yer alıyor. Komisyon, ilk toplantısını 5 Ağustos 2025'te gerçekleştirmiş, bir yıl boyunca 140'a yakın kişiyi dinleyerek onlarca görüşme yapmıştı. Kanun teklifi, bu çalışmanın tamamlanmasının ardından yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla Meclis Başkanlığı'na sunulmuştu.
Teklif, Genel Kurul'a gelmeden önce TBMM Adalet Komisyonu'ndan geçti. Komisyondaki görüşmeler cuma günü öğleden sonra başlayıp ertesi sabaha kadar sürdü ve toplam 17,5 saat aldı. Uzun süren müzakereler sırasında salonda zaman zaman gerginlik yaşandığı, İYİ Parti'nin teklife komisyon aşamasında da sert şekilde karşı çıktığı aktarıldı.
Partilerin tutumu görüşmelerde netleşti
Genel Kurul'daki oylamada AK Parti, MHP, DEM Parti, Yeni Parti ve Yeni Yol grupları ile HÜDA Par, TİP ve EMEP milletvekilleri kabul yönünde oy kullandı. İYİ Parti teklife ret oyu verirken, Yeniden Refah Partisi çekimser kaldı. Görüşmeler sırasında söz alan Saadet Partisi Genel Başkanı, sürece dair kaygıları bulunmakla birlikte bu kaygıların yeniden kutuplaşma siyasetine yol açmasına izin vermeyeceklerini ifade etti. İYİ Parti ise gerek komisyon gerekse Genel Kurul aşamasında, düzenlemenin hukuk devleti ilkesi, Anayasa'nın üstünlüğü ve suç ile cezaların kanuniliği ilkeleri bakımından ciddi sorunlar taşıdığını savunarak görüşmelerin başlamaması yönünde önerge verdi; bu önerge Genel Kurul'da kabul görmedi.
AK Parti Grup Başkanı, teklifin sunumu sırasında düzenlemeyi tarihi bir uzlaşmanın ve siyasi mutabakatın göstergesi olarak tanımlamış, sürece destek veren tüm siyasi partilere ve milletvekillerine teşekkür etmişti. Adalet Komisyonu'ndaki görüşmelerde söz alan bir başka AK Parti'li vekil ise düzenlemeyi "özgün bir Türkiye modeli" olarak nitelendirerek teklifte herhangi bir hukuki zafiyet bulunmadığını savunmuştu.
Sırada Resmi Gazete ve uygulama süreci var
Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte gözler şimdi Milli Güvenlik Kurulu'nun alacağı karara çevrildi. Güvenlik kurumlarının PKK/KCK'ya bağlı yapılanmaların silah bıraktığını ve fiilen tasfiye olduğunu tespit etmesinin ardından bu tespit MGK kararıyla teyit edilecek ve Resmi Gazete'de yayımlanacak. Bu yayımın ardından başlayacak altı aylık başvuru süresi, kanunun öngördüğü hukuki sürecin fiilen işlemeye başladığı dönem olacak.
Kanun teklifinin gündeme alınması amacıyla Genel Kurul'da kabul edilen çalışma takvimine göre, görüşmelerin tamamlanmasının ardından Meclis 1 Ekim'e kadar tatile girecek. Böylece "Terörsüz Türkiye" sürecinin yasal çerçevesi, Meclis'in yaz tatiline girmeden önceki son önemli gündem maddesi olarak tamamlanmış oldu.
