Türkiye'nin en büyük iş cinayetlerinden biri olarak kayıtlara geçen Soma maden faciasında hayatını kaybeden 301 madencinin ailelerinin adalet mücadelesinde yeni bir karar çıktı. Mahkeme ailelerin davaya katılma ve verilen hükümlere karşı istinaf yoluna başvurma haklarının bulunduğuna karar verdi.
Soma'da 13 Mayıs 2014 tarihinde meydana gelen ve 301 madencinin yaşamını yitirdiği maden faciasına ilişkin kamu görevlilerinin yargılandığı davada, ailelerin yaptığı başvurular yeniden değerlendirildi.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11'inci Ceza Dairesi, daha önce 10'uncu Ceza Dairesi tarafından verilen ve mağdur ailelerin dosyaya katılımını reddeden kararı bozdu.
Mahkeme, yaşamını yitiren madencilerin yakınlarının suçtan doğrudan zarar gördüğünü belirledi.
Kararda, Soma faciasında yakınlarını kaybeden ailelerin suçlardan doğrudan etkilendiği ifade edildi. Bu nedenle ailelerin davaya katılma ve verilen hükümlere karşı istinaf yoluna başvurma haklarının bulunduğu vurgulandı.
Mahkemenin değerlendirmesinde, mağdur yakınlarının yargılama sürecinin tarafı olabilecekleri ve hukuki haklarını kullanabilecekleri yönünde hüküm kuruldu.
Verilen bozma kararıyla birlikte, madenci ailelerinin yaptığı istinaf başvurularının esas yönünden yeniden değerlendirilmesinin önü açıldı.
13 MAYIS 2014: SOMA’DA NELER OLDU?
Manisa’nın Soma ilçesinde Soma Holding şirketlerinden Soma Kömür İşletmeleri Anonim Şirketi tarafından işletilen Eynez Maden Ocağı’nda 13 Mayıs 2014 günü saat 15.00 sıralarında madenin derin galerilerinde yangın çıktı.
İlk aşamada olayın bir trafo patlamasından kaynaklandığı öne sürülse de daha sonra hazırlanan bilirkişi raporları yangının ve ardından oluşan yoğun karbonmonoksit gazının felaketin temel nedeni olduğunu ortaya koydu. Yangın kısa sürede galerilere yayıldı ve madenin içi zehirli gazla doldu.
O sırada ocakta yaklaşık 787 işçi bulunuyordu. Bir kısmı kendi imkânlarıyla dışarı çıkmayı başarırken yüzlerce işçi yer altında mahsur kaldı. Kurtarma ekipleri günlerce çalıştı ve son işçilerin cenazelerine ancak 17 Mayıs’ta ulaşılabildi. Resmi can kaybı 301 olarak açıklandı.
İŞÇİLER NEDEN HAYATINI KAYBETTİ?
Faciada ölümlerin büyük bölümü yanarak değil, karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle meydana geldi.
Bilirkişi raporlarında eski üretim alanlarından sızan gazlar, yangının hızla yayılması, yetersiz havalandırma, merkezi alarm sisteminin bulunmaması, haberleşme eksiklikleri, kaçış ve tahliye sistemlerindeki yetersizlikler, kullanılan maskelerin kapasitesinin yetersiz kalması gibi birçok unsurun facianın büyümesine neden olduğu belirtildi.
Raporda kazanın “önlenebilir” olduğu vurgulandı.
DAVA SÜRECİNDE NELER OLDU?
Facia sonrası Türkiye’de büyük bir yas yaşandı. Madenci ailelerinin feryatları, kurtarma çalışmalarından gelen görüntüler ve cenaze törenleri tüm Türkiye'yi derinden etkiledi.
Olay, iş güvenliği ve madencilik sektöründeki denetim eksiklikleri konusunda ülke çapında tartışmalara yol açtı.
Faciaya ilişkin açılan davada şirket yöneticileri ve bazı teknik personeller yargılandı. Yıllar süren davalarda çeşitli mahkûmiyet kararları verildi.
Ancak mağdur aileleri ve işçi örgütleri, sorumluların tamamının hesap vermediğini belirterek yargı sürecini sık sık eleştirdi. Sonraki yıllarda bazı kamu görevlileri hakkında da ayrı davalar açıldı.