"Körfezin nefessiz bırakılmasına karşıyız"

Etkinlikte kalabalığa seslenen Seferihisar Belediye Başkan Vekili Fuat Gümüş, kentin doğru yatırımlara ve kalkınmaya karşı olmadığını, ancak Sığacık Körfezi'nin doğal yapısını tehdit eden projelere kesinlikle geçit vermeyeceklerini vurguladı.

Gümüş, "Birileri daha fazla kâr edecek diye Sığacık Körfezi’nin nefessiz bırakılmasına, denizin beton bir havuza çevrilip kirletilmesine sonuna kadar karşıyız" diyerek tepkisini dile getirdi.

ÇED raporundaki tehlikelere dikkat çekti

Sığacık Körfezi'nin binlerce yılda oluşmuş doğal bir liman olduğuna dikkat çeken Gümüş, ÇED raporundaki şu çarpıcı verileri paylaştı:

''Proje kapsamında yaklaşık 11 bin metreküp dolgu ve 162 bin ton hafriyat yapılması planlanıyor. Bu çalışmalar bölgedeki deniz çayırlarını, Akdeniz foklarının yaşam alanlarını ve körfezin hassas ekolojik dengesini doğrudan tehdit ediyor.''

"13 kişilik istihdam için 100 balıkçının ekmeği riske atılamaz"

Projenin istihdam gerekçesiyle savunulduğunu ancak işletme aşamasında kalıcı istihdamın yalnızca 13 kişi olarak öngörüldüğünü belirten Gümüş, Balıkçı Kooperatifi bünyesindeki 100’ün üzerinde kayıtlı balıkçının geçim kaynağının tehlikeye atıldığını söyledi. Gümüş, "Siz 13 kişiye iş vereceksiniz diye 100 balıkçının rızkını, yüzlerce ailenin ekmek teknesini nasıl riske atarsınız? Bizim balıkçımızın alın teri, o marinaya bağlanacak lüks bir yattan daha mı değerli?" diye konuştu.

Tsunami ve afet riski vurgusu

30 Ekim 2020 İzmir depremi sonrasında Sığacık'ta yaşanan tsunamiyi hatırlatan Fuat Gümüş, projeye ilişkin hazırlanan raporlarda afet risklerinin göz ardı edildiğini belirtti. Gümüş, "Afet yaşamış, canı yanmış bir kentiz. Önümüze konulan raporda tsunami riskine dair bilimsel bir değerlendirme, afet senaryosu ve tahliye planı yok. Felaket riskini halı altına süpüren bir projeyi bu kente dayatamazsınız" ifadelerini kullandı.

"Sığacık’ın gerçek zenginliği doğasıdır"

Mücadelenin siyasi bir duruş değil, kentin geleceğini koruma refleksi olduğunun altını çizen Gümüş, "Seferihisar’ın asıl zenginliği lüks marinalardaki tekne sayısı değildir; masmavi denizi, alnı terli balıkçısı ve tarihi dokusudur. Biz bu kıyıları ranta teslim etmeyeceğiz" diyerek konuşmasını tamamladı.

Program, katılımcıların Sığacık’ın geleceğine dair iyi dileklerini dilek ağacına asmasıyla sona erdi.

Burdur Gölü bir yılda 31 santimetre küçüldü

Küresel iklim krizinin ve bölgesel kuraklığın izleri, Burdur Gölü'nün kıyılarında giderek daha net bir şekilde görülmeye başlandı. DSİ uzmanlarının 1 Temmuz 2025 ile 1 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirdiği detaylı kot ölçümleri, gölün adeta can çekiştiğini kanıtlıyor. Geçtiğimiz yıl 836,62 metre olarak ölçülen Burdur Gölü'nün su kotu, bir yıllık sürenin ardından 836,31 metreye kadar geriledi. Meydana gelen bu keskin düşüş, göl havzasında 31 santimetrelik devasa bir su kaybı anlamına gelirken, hem bölge halkını hem de doğa korumacıları derin bir endişeye sevk ediyor.

Türkiye'nin Maldivleri Salda Gölü'nde kayıp sürüyor

Bembeyaz kumsalları ve turkuaz rengi suyuyla yalnızca Türkiye'nin değil, dünyanın da en önemli doğal güzellikleri arasında gösterilen Yeşilova ilçesindeki Salda Gölü de kuraklık pençesinde kıvranıyor. Bölgeden alınan son veriler, Salda'nın eşsiz güzelliğini besleyen suların yavaş yavaş geri çekildiğini belgeliyor. Geçtiğimiz yıl aynı dönemde 1132,92 metre seviyesinde olan su kotu, güncel ölçümlerde 1132,78 metreye kadar indi. Meydana gelen 14 santimetrelik azalma, hassas bir ekosisteme sahip gölün geleceği için çevre felaketi sinyalleri veriyor.

Çelişkili tablo: Barajlar ve göletler taşıyor

Doğal göllerdeki bu iç karartıcı manzaranın aksine, Burdur sınırları içerisinde yer alan yapay su tutma alanlarında bambaşka bir durum yaşanıyor. DSİ'nin kamuoyuyla paylaştığı istatistiklere göre, kentteki baraj ve göletlerin büyük bir bölümü en yüksek doluluk seviyelerine ulaşmış durumda. Özellikle Belenli, Kozağacı, Söğüt ve Değirmendere göletlerinde sular tam kapasiteye ulaşarak yüzde yüz oranını gördü. Bu göletleri yüzde 99,43 ile Belkaya, yüzde 97,37 ile Ağlasun, yüzde 97,21 ile Tefenni ve yüzde 92,98 ile Çavdır göletleri yakından takip ediyor. Tarımsal sulama ve içme suyu ihtiyacı açısından kritik öneme sahip Yapraklı Barajı'nda doluluk yüzde 84,46 bandında seyrederken, Karamanlı Barajı yüzde 81,83, Onaç Göleti yüzde 76,21 ve Karacaören Barajı yüzde 72,37 oranlarıyla bölgenin su rezervine büyük katkı sağlıyor.

Kuruyan rezervuarlar yeniden su tutmaya başladı

Bölgede yaşanan iklimsel dengesizlikler, geçmiş yıllarda tamamen kuruma noktasına gelen su alanlarını da derinden etkiledi. Şiddetli kuraklık nedeniyle önceki senelerde adeta bir çöle dönen ve son dönemdeki yağışlarla birlikte yeniden su tutmaya başlayan Karataş Rezervuarı'nda yaşam belirtileri yeniden görülse de doluluk oranı henüz yüzde 10,93 seviyesinde kaldı. Benzer bir toparlanma süreci yaşayan Karaçal Ali Kılcı Rezervuarı'nda doluluk oranı yüzde 24,93 olarak kayıtlara geçerken, Bademli Göleti ise yüzde 28,23 seviyesiyle suya hasret kalmış doğanın yavaş yavaş canlanmaya çalıştığını gösteriyor. Doğal göllerdeki kayıplar ile yapay göletlerdeki artışlar arasındaki bu keskin fark, yetkililerin bölgedeki su yönetimi stratejilerini yeniden gözden geçirmesini zorunlu kılıyor.

Edinilen bilgilere göre, Çorum’un Dodurga ilçesinde Mehmetdede Tekke ile Ayva köyleri arasında yer alan ve kısa süre önce hasat yapılan arazide henüz belirlenemeyen bir nedenle anız yangını çıktı.

Rüzgârın etkisiyle büyüyen alevler, bölgedeki meyve ağaçları ve ceviz bahçelerinin bulunduğu alana sıçradı.

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda itfaiye ekibi ile Laçin Orman İşletme Müdürlüğü personeli yönlendirildi.

Vatandaşlar da söndürme çalışmalarına destek veriyor

Ekipler, yangını kontrol altına alabilmek amacıyla geniş çaplı söndürme çalışması başlattı.

Ekiplerin yanı sıra köylerde yaşayan vatandaşlar da çeşitli tarım aletlerini kullanarak söndürme çalışmalarına destek veriyor.

Yangının 30 dekardan fazla bir alanda etkisini sürdürdüğü belirtildi.

Ekiplerin alevleri kontrol altına alma çalışmaları devam ediyor.

İstanbul’un Beyoğlu semtinde yaklaşık 10 yıldır mahalle halkı ve esnaf tarafından bakılan, semtin simgesi hâline gelen Osman adlı kedi kayboldu.

Mahalle halkı kedisi Osman’ın yaşam alanından izinsiz şekilde uzaklaştırıldığını söyledi.

Görgü tanıkları ve mahalle esnafı, kedinin bulunduğu bölgeden alınıp Şile'deki doğal bir alana veya bilinmeyen bir yere bırakıldığını ifade ediyor.

Beyoğlu’nun 10 yıllık yaşayan hafızası

Mahalle sakinleri tarafından kedi Osman’ın dilinden kaleme alınan metinde şu ifadeler yer aldı:

Yaklaşık 10-12 yaşındayım. Beyoğlu'nun sokaklarında doğdum, büyüdüm. 10 yıldır bu semtin bir parçası, bir mirasıydım. Esnafın, mahallelinin, öğrencilerin, turistlerin tanıdığı; sevdiği, koruduğu bir kediydim.

Sonra bir gün, hiçbir suçum yokken yerimden, yurdumdan edildim.

Beni alıp bilmediğim bir yere bıraktılar.

Şimdi nerede olduğumu kimse bilmiyor...

Belki açım, belki susuzum, belki korkuyorum. Belki de günlerdir beni tanıyan insanların yolumu gözlemesini bekliyorum.

Ben konuşamıyorum. Kendimi savunamıyorum. Ama siz benim sesim olabilirsiniz.

Kamera kayıtlarının incelenmesine izin verilsin.

Beni kim aldı? Ne zaman aldı? Nereye götürdü? Gerçek ortaya çıksın. Bu olayın üzeri kapatılmasın.

Ben sadece bir sokak kedisi değilim.

Beyoğlu'nun 10 yıllık yaşayan hafızası, bu semtin sevilen yüzlerinden biriydim.

Bugün bana yapılanın yarın başka bir cana yapılmaması için sesimizi duyuralım.

Mahalle halkı dilekçe verdi: Mevzuata aykırı şekilde alınması suç

Yaşanan gelişmenin ardından mahalle sakinleri ve esnaf yetkili makamlara dilekçe verdi.

Dilekçede 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında sahipsiz hayvanların yerlerinden mevzuata aykırı şekilde alınmasının suç teşkil ettiğini vurguladı.

Kediyi alan kişi ya da kişilerin belirlenebilmesi amacıyla ilgili sokak ve çevrede bulunan güvenlik ile KGYS kamera kayıtlarının acilen incelenmesi istenen dilekçe şöyle:

Beyoğlu bölgesinde yaklaşık 10 yıldır mahalle halkı ve esnaf tarafından bakılan, semtin simgesi haline gelmiş “Osman” isimli sokak kedisi, yaşam alanından kanunsuz şekilde uzaklaştırılmıştır. Görgü tanıkları ve mahalle esnafının beyanlarına göre kedinin izinsiz olarak alınıp Şile'nin doğal olduğu veya bilinmeyen bir yerde bırakıldığı iddia ediliyor.

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu gereğince sahipsiz hayvanların hakları ve mevzuata aykırı şekilde yerlerinden alınması suç teşkil etmektedir. Kediyi alan kişi veya kişilerin tespit edilmesi için ilgili sokak ve çevredeki güvenlik/KGYS kamera kayıtlarının acilen incelenmesini ve sorumlular hakkında adli/idari işlem yapılmasını arz ederim.

TBMM'de AK Partili ve MHP'li vekillerin oylarıyla kabul edilerek 2 Ağustos 2024 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmî Gazete'de yayımlanan ve kamuoyunda tartışmalara yol açan 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la birlikte sokak hayvanlarına yönelik nefret ve şiddet eylemleri arttı.

Bolu'nun merkeze bağlı Beşkavaklar Mahallesi Melis Sokak üzerinde kan donduran bir olay meydana geldi.

Sokak üzerinde elektrikli bisikletiyle seyir halinde olan kimliği belirsiz bir şahıs, kucağında taşıdığı yavru kediyi bir süre öptükten sonra elleriyle boğarak katletti.

Hayvanı öldüren şahıs, olayın ardından elektrikli bisikletine binerek hızla bölgeden uzaklaştı.

Yaşanan canilik, sokaktaki bir evin güvenlik kamerasına yansıdı.

Emniyet güçleri güvenlik kamerası kayıtlarından kimliği tespit edilmeye çalışılan şahsı yakalamak için çalışma başlattı.

Yangın, Akkaya Mahallesi'ndeki meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, mahalledeki ormanlık alanda henüz bilinmeyen bir nedenle yangın çıktı.

112 Acil Çağrı Merkezi'ne yapılan ihbarın üzerine bölgeye Muğla Orman Bölge Müdürlüğü’ne bağlı arazözler, hava araçları, kepçeler ve yangın söndürme işçileri yönlendirildi.

Yangının rüzgârın etkisiyle büyümesini engellemek ve kontrol altına almak adına karadan ve havadan yoğun bir müdahale başlatıldı.

Ekiplerin yangını söndürme ve kontrol altına alma çalışmaları aralıksız devam ediyor.

Türkiye genelinde temmuzun son haftası ile ağustos başı kapsayan süreçte yaz sıcakları, rüzgâr ve dikkatsizlik, ihmal nedeniyle birçok farklı noktada orman yangını çıktı.

İzmir’in Buca, Bayındır ve Kemalpaşa ilçelerinde art arda çıkan yangınlarda hektarlarca orman alanı kül oldu.

Kazdağları etekleri ile Muğla’nın Seydikemer ilçesindeki yangınlarda alevlerin tehdit ettiği bazı konut ve yapılar tahliye edildi.

Aydın’ın Çine ilçesindeki yangının yerleşim alanlarına yaklaşması üzerine beş ev zarar gördü, tedbir amaçlı 30 ev ve dört mahallede hayvanlar tahliye edildi.

Yalnızca Antalya’nın Alanya ilçesindeki yangında 305 dönümün üzerinde orman ve tarım arazisi zarar gördü.

Balıkesir’in Susurluk ilçesindeki yangın 450 hektardan fazla alanı etkisi altına aldı.

Yangın çıkan bölgelerde geniş hektarlarda çam ve meşe ormanları, zeytinlikler ile yaban hayatı ve doğal eko-sistem olumsuz etkilendi. Yangınlar insan hayatını olumsuz etkilerken, kedi, köpek, koyun, inek onlarca hayvanın yaşam alanı tehdit altına girdi. Ormanlarda yaşayan binlerce hayvan can verdi.

“Risk teşkil edecek seviyede şiddetli rüzgâr bekleniyor”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, meteorolojik verilere göre, bugün ve yarın için yangın uyarısında bulundu.

Çanakkale, Balıkesir, Bursa, İzmir ve Manisa olmak üzere, kıyı bölgelerinde orman yangınları açısından risk teşkil edecek seviyede “şiddetli rüzgâr” beklendiğine dikkat çeken Yumaklı, “Kıyı bölgelerimizde orman yangınları açısından risk teşkil edecek seviyede şiddetli rüzgâr bekleniyor. Lütfen bu süreçte, ormanlık alanlarda ve yakın çevresinde kesinlikle ateş yakmayalım” dedi.

Yumaklı, kuru otluk alanlara yanıcı madde atılmaması, anız ve bahçe atığı yakma gibi işlerden uzak durulması için şu uyarıyı yaptı:

Meteorolojik verilere göre; bugün ve yarın başta Çanakkale, Balıkesir, Bursa, İzmir ve Manisa olmak üzere kıyı bölgelerimizde orman yangınları açısından risk teşkil edecek seviyede şiddetli rüzgâr bekleniyor. Lütfen bu süreçte; ormanlık alanlarda ve yakın çevresinde kesinlikle ateş yakmayalım.

Kuru otluk alanlara yanıcı madde atmayalım.

Anız ve bahçe atığı yakma gibi işlerden uzak duralım.

En ufak bir duman veya şüpheli durumu anında 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirelim.

Yeşil Vatan’ımızı korumak için tüm ekiplerimizle sahadayız. Ama unutulmamalıdır ki en büyük gücümüz vatandaşlarımızın duyarlılığı ile yangın çıkmasını önlemektir.

Çanakkale’de Kazdağları bölgesinde Cengiz Holding tarafından yürütülen madencilik faaliyetleri nedeniyle doğa tahribatı artarken, işçilerin can güvenliği de tehdit altında.

Madenlerde insanca çalışma koşullarının sağlanmaması ve zorunlu iş güvenliği kriterlerinin uygulanmaması nedeniyle sürekli iş cinayetleri yaşanıyor.

Bayramiç ilçesinde faaliyet gösteren Cengiz Holding’e ait Halilağa Bakır Madeni’nde iş cinayeti yaşandı. Dün sabah saat 04.00 sıralarında Halilağa Bakır Madeni’nde çalışan işçi Yaşar İlter, iş makinesinin altında kalarak can verdi. Çalışmak için Samsun’dan Çanakkale’ye gelen İlter’in evli ve üç çocuk babası olduğu öğrenildi.

Kazdağları Ekoloji Platformunun suç duyurusunda bulunmasıyla işçi Yaşar İlter’in ölümüne yönelik soruşturma başlatıldı.

Madende günlük vardiya süresi 10 saat

Maden Mühendisleri Odasının açıklamasına göre, bölgede son iki yılda 150’den fazla madenci yaşamını yitirdi.

Daha önce de ağır yaralanmalı iş kazalarının yaşandığı Cengiz Holding’e ait Halilağa Bakır Madeni’nde vardiya sürelerinin 10 saat olarak uygulandığı ortaya çıktı.

İnsan Hakları Derneği Çanakkale Şubesi Ekoloji ve Yaşam Hakkı Komisyonu üyeleri, madenlerde insanca çalışma koşullarının sağlanmadığına ve zorunlu iş güvenliği kriterlerinin uygulanmadığına dikkat çekti.

İş cinayetlerinin bu nedenle yaşandığını vurgulayan Komisyon üyeleri, “Aynı madende daha önce de ağır yaralanmalı iş kazalarının yaşandığı, vardiya sürelerinin ise 10 saat olarak uygulandığı bilinmektedir. Bu durum, işçilerin yaşamlarına yeterli değerin verilmediğini ve insanların temel haklarından yoksun bırakılarak ölümle burun buruna çalıştırıldığını bir kez daha gözler önüne sermektedir” dedi.

“Talanın en ağır sömürü biçimlerinden biri”

İnsan Hakları Derneği Çanakkale Şubesi Ekoloji ve Yaşam Hakkı Komisyonu üyeleri, madencilik faaliyetlerinin kamuoyuna “ekonomik kalkınma ve gelişmenin bir tezahürü olarak sunulmasına” tepki gösterdi.

Madenciliğin, “talanın günümüzdeki en yaygın ve ağır sömürü biçimlerinden biri” olarak nitelendiren Komisyon üyeleri şu ifadeleri kullandı:

“Madencilik hem ekolojik tahribatı hem de yaşam hakkı ihlallerini beraberinde getiren bir yıkımdır. Çanakkale’de, kendine özgü ekosistemi ve tarihiyle özel bir yere sahip olan Kazdağları bölgesi yıllardır maden şirketlerinin işgaliyle karşı karşıyadır. Maden sahası olarak planlanan alanlarda ormanların tahrip edilmesi ve akarsuların kirletilmesi, doğal yaşam döngüsünü yok etmekte; çevre köylerde yaşayan insanların temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevrede yaşama hakkını ihlal etmektedir.”

İnsan Hakları Derneği Çanakkale Şubesi Ekoloji ve Yaşam Hakkı Komisyonu üyeleri, madenlerde yaşanan hak ihlallerinin son bulmasını, madenlerin kapatılarak doğal alanların şirketlerin faaliyetlerinden arındırılmasını talep etti.

Japonya genelinde etkisini artıran yaz sıcakları bazı şehirlerde 40 derecenin üzerini gördü. Tama Hayvanat Bahçesi yetkilileri, Mugi adlı 3 yaşındaki dişi aslanın 19 Temmuz tarihinde iştahsızlık yaşadığını ve ertesi gün ayağa kalkamadığını belirtti.

Personelin havalandırma, sıvı ve vitamin takviyelerine rağmen Mugi, 28 Temmuz günü öldü.

Diğer dişi aslanlardan 11 yaşındaki Ichigo 31 Temmuz'da, 15 yaşındaki Luena ise hafta sonu hayatını kaybetti.

Yapılan otopsi incelemelerinde üç aslanda da şiddetli dehidrasyon ve çoklu organ yetmezliği tespit edildi.

Tesis temsilcisi Miwa Kosaka, daha önce böyle bir vakayla karşılaşmadıklarını ve kesin ölüm sebeplerinin detaylı test sonuçlarının ardından netleşeceğini bildirdi.

Diğer aslanların tedavisi sürüyor

Hayvanat bahçesi yönetimi, rahatsızlanan iki erkek ve bir dişi aslanın tedavisinin sürdüğünü aktardı.

Dört aslanın iyileşme sürecine girdiği, sağlık durumu iyi olan altı aslanın ise klimayla donatılmış özel alanlara nakledildiği kayıtlara geçti.

Yaşanan olumsuzluklar üzerine aslan sergisi ve safari otobüsü seferleri geçici olarak durduruldu.

Yüksek nem vücut ısısını dengelemeyi zorlaştırıyor

Uzmanlar, bölgedeki yüksek nem oranının hayvanların vücut sıcaklığını dengelemesini engellediğini vurguladı. Ani sıcaklık artışının aslanların uyum sağlamasını zorlaştırdığı ifade edildi.

Öte yandan Japonya genelinde bu yaz ısı çarpması şikayetiyle 43 binden fazla insan hastanelere başvurdu.

TÜBİTAK'tan destek aldı

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melike Bor'un yürütücülüğünü yaptığı "Domates Bitkisinde Pseudomonas syringae pv. tomato Enfeksiyonunun Efektör AvrPtoB'yi Hedefleyen Aptamer ile Engellenmesi" başlıklı proje, TÜBİTAK desteği almaya hak kazandı.

Proje kapsamında, domates üretiminde ciddi verim kayıplarına neden olan Pseudomonas syringae bakterisine karşı aptamer teknolojisi kullanılarak yeni bir biyoteknolojik mücadele yöntemi geliştirilecek.

Domates üretiminde verimliliğin artırılması hedefleniyor

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, projenin üniversitenin araştırma-geliştirme vizyonuna önemli katkı sunduğunu belirterek, proje ekibini başarılarından dolayı tebrik etti.

"Enfeksiyon başlamadan engellenebilecek"

Proje yürütücüsü Prof. Dr. Melike Bor, domatesin Türkiye'nin hem iç pazarı hem de ihracatı açısından stratejik öneme sahip bir ürün olduğunu belirtti.

Bor, projede bakterinin bitki bağışıklık sistemini baskılayan AvrPtoB isimli efektör proteininin aptamer teknolojisiyle hedef alınacağını ifade ederek şunları söyledi:

"Projemiz kapsamında AvrPtoB efektörünün aptamer ile hedeflenerek etkisiz hale getirilmesi ve böylelikle patojen enfeksiyonunun başlamadan engellenmesi hedeflenmiştir."

Çevre dostu alternatif geliştirilecek

Prof. Dr. Bor, mevcut mücadele yöntemlerinde kullanılan bakır bileşikleri ve antibiyotiklerin zamanla direnç oluşumuna neden olduğunu, ayrıca ihracatta kalıntı sorunu oluşturabildiğini vurguladı.

Aptamer tabanlı biyoteknolojik yaklaşımın ise hem çevre dostu hem de özgül bir mücadele yöntemi sunacağını belirten Bor, projenin başarıyla tamamlanması halinde Türkiye'nin domates üretimi ve ihracatında sürdürülebilir verimliliğe katkı sağlayacağını ifade etti.

Multidisipliner ekip görev yapıyor

Projede Prof. Dr. Melike Bor'un yanı sıra;

• EÜ Fen Fakültesi Biyokimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Evran

• EÜ Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hatice Özaktan

• TAGEM Bornova Zirai Mücadele Enstitüsü'nden Dr. Ceyda Yüzbaşı

araştırmacı olarak görev alıyor.

Yeni düzenleme ile birlikte Türkiye genelindeki tüm illerde bütüncül, katılımcı ve bilimsel temelli bir iklim planlaması dönemi resmen başlamış oldu.

Her ilde kurulacak

Yönetmeliğin en dikkat çekici yapısal değişikliklerinden biri, illerde oluşturulacak İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları (İl İDKK) oldu. Valiliklerin öncülüğünde kurulacak bu kurullar; ilgili bakanlıkların il müdürlükleri, belediye başkanlıkları, kalkınma ajansları, meslek odaları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinden oluşacak.

Tüm illerde İl İDKK’lerin 31 Aralık 2026 tarihine kadar teşkil edilmesi zorunlu tutuldu.

Kurul, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğuyla toplanacak ve kararlarını yine aynı çoğunlukla alacak. Sekretarya hizmetlerini ise Bakanlığın taşra teşkilatı yürütecek.

2028-2032 yıllarını kapsayacak

Yönetmeliğe göre, yerel düzeyde atılacak adımlar Yerel İklim Değişikliği Eylem Planı (YİDEP) adı altında somutlaştırılacak. Büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer illerde ise il belediyeleri ve il özel idareleri tarafından ortaklaşa hazırlanacak planlar için takvim netleşti.

Yapılacak ilk YİDEP’lerin 2028-2032 yıllarını kapsaması ve 31 Aralık 2027 tarihine kadar İl İDKK tarafından karara bağlanması gerekiyor.

Planlar her beş yılda bir güncellenerek yenilenecek.

Hazırlanan taslaklar, çevrim içi sistemler olan E-YİDEP üzerinden işlenecek ve kamuoyu ile paylaşılmak üzere İklim Portal'a yüklenecek.

Sera Gazı envanteri zorunlu hale geldi

Belediyeler ve ilgili kurumlar, sadece eylem planı hazırlamakla kalmayacak; aynı zamanda her yıl düzenli veri akışı sağlamakla sorumlu olacak.

İl sera gazı envanterleri, iklim risk değerlendirmeleri ve eylemlerin gerçekleşme durumu her yıl 30 Haziran tarihine kadar E-YİDEP sistemine girilecek.

İl İDKK, bu izleme sonuçlarını değerlendirerek her yıl 31 Ekim tarihine kadar bir değerlendirme raporu hazırlayacak ve kamuoyuyla paylaşacak.

Mevcut durumda il ölçeğinde iklim eylem planı bulunan illerin ise planlarını bu yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmesi ve belirlenen takvime entegre etmesi zorunlu kılındı.

Hassas gruplar için uyarı

Havanın yüksek kirlilik düzeyine ulaştığı belirtilerek, özellikle nefes alma güçlüğü ve boğazda tahriş gibi belirtiler yaşanabileceği konusunda uyarı yapıldı. Yaşlılar, çocuklar, astım ve solunum yolu rahatsızlığı bulunan hassas grupların, zorunlu kalmadıkça açık havada geçirdikleri süreyi kısıtlamaları gerektiği bildirildi.

Denizli’nin bölge bölge hava kalitesi haritası

Yayınlanan hava kalitesi haritası genel olarak incelendiğinde kirlilik oranının ilçelere ve coğrafi konuma göre ciddi farklılıklar gösterdiği anlaşılıyor. Kentin kalbi konumundaki Denizli Merkez ile Babadağ, Sarayköy, Pamukkale ve Tavas hattını kapsayan orta ve batı aksında kirlilik oranının tırmanışta olduğu, haritada turuncu ve pembe tonların hakimiyet kurarak havanın "Kötü" ile "Sağlık Açısından Sakıncalı" sınırına dayandığı gözleniyor.

Kentin dış çeperlerinde yer alan Buldan, Buharkent, Serinhisar, Çal, Bekilli ve Baklan taraflarında hava kalitesi "Orta" seviyelerde seyrederken merkez aksına yaklaşıldıkça kirliliğin arttığı tespit ediliyor. Doğu ve güneydoğu sınırında yer alan Acıpayam, Bozkurt, Beyağaç ile Burdur sınır hattında ise havanın yeşil tonlarla "Orta" ve iyi seviyeler arasında kaldığı kaydediliyor.

En kritik aks: Denizli Merkez, Babadağ ve Pamukkale hattı

Denizli hava kalitesi haritasındaki en radikal kirlilik yoğunlaşması kent merkezinde ve komşu ilçelerde kaydedildi. Denizli Merkez, Babadağ ve Pamukkale çevresinde kirlilik oranının belirgin şekilde artarak haritada turuncu ve pembe tonlara ulaşması, bu bölgelerde yaşayan hassas gruplar için tehlike çanlarının çalmaya başladığını gösteriyor.

Balıkesir son üç günde alevlerle karşısında büyük bir sınav veriyor. Balıkesir’in Edremit ilçesine bağlı Altınoluk, Gömeç ilçesine bağlı Kubaşlar, Sındırgı Gölcük, Kepsut Keçidere, Gönen, Paşalimanı Adası, Altıeylül Konakpınar başta olmak üzere çok sayıda yangınla aynı anda mücadele veren kahramanlar karadan ve havadan alevlere karşı çetin bir mücadele veriyor.

Bu sabah itibarıyla yangınların hepsi kontrol altına alınırken, mücadele tek cephe olan Gömeç’te yoğunlaştı.

Sabahın ilk ışıkları ile yangın söndürme helikopterleri, yangın söndürme uçakları ve amfibik uçaklar sortilere başladı. Bölgede etkili rüzgâr ise halen devam ediyor.

Gömeç’in Kumgedik mevkisinde başlayan rüzgârın hızı ile Kubaşlar, Tıfıllar, Hacıveli bölgesine yayılarak ardından Ayvalık ilçe sınırlarına girerek Kozak Yaylasın’da ilerleyen yangın, Balıkesir’in Ayvalık ilçesi ile İzmir’in Bergama ilçesini bağlayan karayolunu da geçip İzmir sınırlarına ilerleyerek buralardaki kırsal mahalleleri de tehdit etti.

Gömeç’te rüzgârla mücadele

Balıkesir ve civarında beş gündür süren fırtına yangın ile mücadeleyi kötü etkiliyor.

Üçüncü gününe giren Gömeç yangınında özellikle Kozak Yaylası olarak bilinen geniş coğrafyada saatteki hızı 50-60 kilometreleri bulan rüzgâr sönmeye yüz tutan yangını tekrar alevlendiriyor.

Meteorolojiden yapılan açıklamada ise bölgedeki şiddetli rüzgârın önümüzdeki günlerde de süreceği kaydedildi.

Balıkesir Valiliği’nden yapılan açıklamaya göre, 6 uçak, 7 helikopter, 56 arazöz, 40 itfaiye aracı, 57 su tankeri, 7 ilk müdahale aracı, 139 hizmet aracı, 13 dozer, 25 kepçe, 3 toma, 10 otobüs, 8 ambulans 920 personel ve 60 orman gönüllüsü yangınla mücadele ediyor.

Seydikemer ilçesi Bayır Mahallesi’nde 29 Temmuz Çarşamba günü sabah saatlerinde zirai alanda başlayıp, şiddetli rüzgârın etkisiyle ormanlık alana sıçrayan yangına havadan ve karadan müdahale sürüyor.

Ekiplerin yangını kontrol altına almak için çalışmaları devam ederken, bölgede hayvanların kurtarılması için de zamanla yarışılıyor. Yangının etkilediği alanlarda hayvanları kurtarma çalışmaları sürerken, vatandaşlar da ekiplere destek veriyor.

Keçiyi omzuna alarak bölgeden uzaklaştırdı

Bir vatandaşın cep telefonu kamerasına yansıyan görüntülerde, bir vatandaşın alevlerin tehdit ettiği bölgedeki keçiyi sırtına alarak koşar adımlarla güvenli alana taşıdığı görüldü.

Canını hiçe sayarak hayvanı yangından uzaklaştıran vatandaşın çabası kameralara yansırken, görüntüler yangının yalnızca ormanı değil bölgedeki canlıları da tehdit ettiğini bir kez daha ortaya koydu.

Türkiye gübrede büyük ölçüde dışa bağımlı

Türkiye’nin yıllık ortalama 6,5 milyon ton civarında gübre tükettiğini belirten Dr. Hakan Çakıcı, sektörün stratejik önemine rağmen hammadde noktasında yüzde 90 oranında dışa bağımlı olduğunu ifade etti. Fabrikaların tam kapasiteyle çalışamamasının nedenlerine değinen Dr. Çakıcı, "Fabrikalarımız aslında ihtiyacın büyük bir kısmını karşılayacak kapasiteye sahip; ancak hammaddeye ulaşım sorunları ve enerji maliyetleri gibi nedenlerle yaklaşık yüzde 60 kapasiteyle üretim yapabiliyoruz. Geri kalan ihtiyacı ise ithalat yoluyla karşılıyoruz. Gübre üretiminde kullanılan fosfat, potasyum ve doğal gaz gibi temel girdilerin ithal edilmesi, küresel krizlerden doğrudan etkilenmemize ve gıda fiyatlarının artmasına neden oluyor" diye konuştu.

"Sorun gübre miktarında değil"

Türkiye’deki dekar başına gübre tüketiminin Avrupa ve dünya standartlarının altında olduğunu hatırlatan Dr. Çakıcı, asıl sorunun dengesiz dağılım olduğunu vurguladı. Bilimsel temelden uzak kullanımın risklerini anlatan Dr. Çakıcı, "Bazı bölgelerde gereğinden fazla gübre kullanılırken, bazılarında ise yetersiz kalınıyor. Bilinçsiz kullanım; çevre kirliliğine, su kaynaklarının kirlenmesine ve gıdalarda istenmeyen kalıntıların oluşmasına sebep oluyor. Özellikle yüzde 50’nin üzerinde tüketilen azotlu gübrelerin yanlış kullanımı, yeraltı sularının kirlenmesine ve sera gazı salınımına yol açıyor. Bu dengeyi sağlamanın yolu tamamen bilimsel yöntemlerden geçiyor. Gübre miktarının toprak analizleriyle, yetiştirilen ürüne ve doğru zamana göre belirlenmesi şarttır" dedi.

Yanlış gübreleme çevreyi de etkiliyor

Toprağın yapısını iyileştiren düzenleyicilerin önemine değinen Dr. Çakıcı, "Sadece dışarıdan kimyasal katkı vermek yerine; toprağın yapısını iyileştiren organik, organomineral ve mikrobiyel gübrelere yönelmeliyiz. Toprağın özünde var olan ancak bitki tarafından alınamayan besin kaynaklarını, pH dengesini düzenleyerek ve mikrobiyolojik canlılığı artırarak harekete geçirebiliriz. Yeni nesil teknolojilerle, bitkiye verilen gübrenin israf edilmeden en yüksek oranda kullanılmasını sağlamalıyız” dedi.

Organik ve mikrobiyel gübreler öne çıkıyor

Tarımın sadece bir üretim süreci değil, tohumdan sofraya uzanan bir zincir olduğunu ifade eden Dr. Hakan Çakıcı, “Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi bünyesindeki dokuz bölümümüzle; halkın uygun fiyata, sağlıklı ve yeterli gıdaya ulaşmasını sağlayan 'gıda güvenliği' prensibi doğrultusunda çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Organik tarım, iyi tarım uygulamaları ve rejeneratif (onarıcı) tarım sistemlerine yönelik pek çok proje yürütüyoruz. Ancak bu akademik bilginin mutlaka çiftçiye ulaştırılması gerekiyor. Tarımsal yayın çalışmalarıyla bu teknik bilginin sahaya aktarılması, devletimizin hibe ve kredi destekleriyle birleştiğinde tarımsal başarımız kalıcı olacaktır” diye konuştu.

Dr. Çakıcı, bitkilerin de tıpkı insanlar gibi her gelişim evresinde farklı besin ihtiyaçları olduğunu hatırlatarak, doğru gübreleme yapılmadığı takdirde oluşacak kimyasal kirliliğin hem toprağı hem de halk sağlığını doğrudan tehdit edeceği uyarısında bulunarak sözlerini tamamladı.--

Çeşme’nin Musalla Mahallesi Sarnıç mevkiinde yer alan doğal SİT statüsündeki tarım arazileri üzerine kurulması planlanan GES projesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı “ÇED olumlu” kararı verdi.

Proje alanı olan yaklaşık 600 dönümlük hazine arazisinin, Enerjisa şirketine 49 yıllığına tahsis edilme aşamasına geldiği öğrenildi.

“Yenilenebilir enerji’ bahanesiyle devredecekler”

ÇEŞÇEP Başkanı Dr. Ahmet Güler, söz konusu alanın piyasa değerinin yaklaşık 240 milyon dolar olduğu belirterek şunları söyledi:

Çeşmelilere ait yaklaşık 600 dönümlük hazine arazisinin yüzde 40’ı Sabancı Holdinge, yüzde 40’ı ise Alman EON şirketine ait olan Enerjisa’ya 49 yıllığına tahsis edilmek üzeredir. Güncel piyasa koşullarında bu büyüklükte, denize ve Çeşme-Alaçatı'ya bu kadar yakın, turizm potansiyeli yüksek bir arazinin değeri değerlendirmemize göre yaklaşık 240 milyon doları bulmaktadır.”

Güler, söz konusu arazinin Enerjisa’ya devredilmek istenmesini “Halkın ortak varlığının, adı ‘yenilenebilir enerji’ olan bir bahaneyle özel sermayeye ve yabancı bir şirkete devredilmesinden başka bir şey değildir” diye nitelendirdi.

“Arazi uzun vadeli tahsisle ele geçirilecek”

Asıl amacın “enerji üretimi olmayıp gelecekte değerlenecek bu arazinin uzun vadeli tahsisle ele geçirilmesi” olduğunu vurgulayan Güler, şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye’nin güneş enerjisi verimliliği açısından daha uygun, tarım dışı, verimsiz ve alternatif binlerce hektar arazisi varken; bu yatırımın ısrarla Çeşme’nin en kıymetli, denize ve Alaçatı'ya en yakın, ileride turizme hizmet edebilecek doğal SİT alanında yapılmak istenmesinin tesadüf olmadığını düşünüyoruz. Burada asıl amacın enerji üretimi değil, gelecekte değerlenecek bu arazinin uzun vadeli tahsisle ele geçirilmesi olduğu açıktır. Ayrıca Türk vatandaşlarına vize dahi vermeyen bir ülkenin şirketine yapılmış olması, Çeşme halkının vicdanında ayrı bir yara açmaktadır. Kendi topraklarımızın, bize kapısını kapatan bir ülkenin sermayesine bu şekilde devredilmesini kabul etmiyoruz.”

Çeşme halkı GES istemiyor

Üç yıla yayılan proje sürecinde Çeşme halkı doğal SİT statüsündeki tarım arazileri üzerine GES kurulmasına karşı mücadele verdi.

Çeşme Kent Konseyi ve çevre dernekleri nihai ÇED raporuna resmi itirazda bulundu. İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı da tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmaması gerektiği yönündeki görüşünü yazılı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına sundu.

Çeşme Kent Konseyi, Çeşme Çevre Derneği ve birçok sivil toplum kuruluşu nihai ÇED raporuna resmi ve gerekçeli itirazda bulunarak “ÇED olumsuz” kararı talep etti.

Halkın iradesi neden yok sayıldı?

Süreçte ÇED için halkın katılımı toplantılarının iki kez fiilen engellendiğine dikkat çeken Dr. Güler, şunları söyledi:

“Yüzlerce Çeşmeli ‘bilgilendirilmek dahi istemiyoruz, bu projeyi istemiyoruz’ diyerek tepkisini defalarca ortaya koymuştur. Tüm bu itirazlara, tepkilere ve resmi kurum görüşlerine rağmen Bakanlık, halkın hiçbir görüşünü dikkate almadan projeye onay vermiştir. Bu durum, ÇED mevzuatının temel unsuru olan ‘halkın katılımı’ ilkesinin bu proje özelinde kâğıt üzerinde kaldığını, sürecin baştan itibaren sonucu belli bir formaliteye dönüştürüldüğünü göstermektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ‘ÇED olumlu’ kararı vererek Çeşme halkının iradesini tamamen yok saymıştır.”

Hukuki süreç başlatılıyor; dava açılacak

ÇEŞÇEP Başkanı Dr. Ahmet Güler, Çeşme’nin sakızıyla, enginarıyla, kavunuyla, zeytiniyle üretim yapan, on iki ay boyunca yaşayan ve yaşatan bir toprak olduğunu vurguladı.

“Bu topraklar, halkın açık iradesine rağmen hiçbir bedel ödemeden, hiçbir hesap verilmeden şirketlere devredilemez” diyen Güler, ÇEŞÇEP’in taleplerini şöyle sıraladı:

- Bu ÇED olumlu kararına karşı yasal itiraz ve dava süreçlerini derhâl başlatacağız.

- Bakanlığı, halkın açık ve defalarca ortaya koyduğu iradesini dikkate alarak kararını gözden geçirmeye davet ediyoruz.

- Çeşme'ye ait hazine arazilerinin, kamu yararı gözetilmeksizin özel ve yabancı sermayeye tahsis edilmesine son verilmesini talep ediyoruz.

- Tüm Çeşme halkını, sivil toplum kuruluşlarını ve kent konseylerini bu haksız karara karşı ortak mücadeleye davet ediyoruz. Çeşme halkı, doğasına, tarımına ve geleceğine sahip çıkmaya kararlıdır ve bu mücadeleyi hukuki ve toplumsal olarak sonuna kadar sürdürecektir.

Uygulamayla birlikte vatandaşlar boş pet şişe, cam veya kutu ambalajları geri dönüştürmek için artık uzak mesafelere gitmek veya kuyrukta beklemek zorunda kalmayacak.

Mobil DOA sistemi nasıl işleyecek?

Küçük esnafın Depozito Yönetim Sistemi portalı üzerinden ücretsiz kayıt olarak temin edebildiği el terminalleriyle yürütülecek sürecin adımları şu şekilde:

Tüketici, üzerinde "DOA" logosu ve özel barkod bulunan boş içecek ambalajını mahallesindeki bakkala götürecek.

Esnaf, elindeki Mobil DOA cihazıyla ambalaj üzerindeki barkodu saniyeler içinde taratacak.

Tüketicinin DOA mobil uygulamasındaki karekodu cihaza okutulmasıyla 1 TL tutarındaki iade bedeli, doğrudan vatandaşın dijital cüzdanına aktarılacak.

Mahalle esnafına yeni gelir kapısı

Vatandaştan teslim aldığı ambalajları yetkili toplama ekiplerine ulaştıran bakkal ve büfeler, ambalaj başına 50 kuruş hizmet bedeli kazanacak.

Sistemin ilk aşamalarında büyük otomatlar önünde yaşanan yoğunluklar ve suistimaller göz önünde bulundurularak Türkiye Çevre Ajansı güvenlik önlemlerini artırdı. Mobil cihazlar üzerinden gerçekleştirilecek iadelerde günlük işlem sınırları ve dijital doğrulama kodları kullanılarak sistemin tamamen şeffaf ve güvenli bir zeminde ilerlemesi sağlandı.

TÜÇA yetkililerinden alınan verilere göre, 2026 yılı sonuna kadar ülke genelinde en az 10 bin bakkal ve büfeye el terminali ulaştırılması planlanıyor.

Yangın, Kula ilçesine bağlı Soğanlı mevkiindeki makilik alanda geçtiğimiz gece saatlerinde çıktı.

Rüzgârın etkisiyle kısa sürede geniş bir alana yayılan yangın, ekiplerin saatler süren çalışması sonucu kontrol altına alınmıştı.

Ancak bölgede yeniden alevlerin yükselmesi üzerine ekipler bir kez daha sevk edildi.

Rüzgâr söndürme çalışmalarını güçleştiriyor

Yangına Manisa Büyükşehir Belediyesi Kula, Alaşehir ve Salihli İtfaiye Amirliği ekipleri ile Orman İşletme Şefliği koordinesinde çok sayıda arazöz ve orman işçisi müdahale ediyor.

Söndürme çalışmalarına bir hava aracı da destek veriyor.

Ekiplerin yangını yeniden kontrol altına almak için havadan ve karadan yoğun müdahalesi sürerken, bölgede etkili olan rüzgâr çalışmaların güçlükle yürütülmesine neden oluyor.

Öğle saatlerinde Altınoluk Mahallesi’nde Kazdağları’nın eteklerinde orman yangını çıktı.

Havanın aşırı sıcak olması ve rüzgârın saatte 50 kilometrenin üzerinde esmesiyle alevler kısa sürede büyüdü.

Olay yerine orman ve belediye itfaiye ekiplerinin yanı sıra bölge sakinleri de tankerleriyle gönderildi.

Havadan da müdahalenin başladığı yangında alevlerin dik yamaçlardaki evleri tehdit ettiği, vatandaşların hortumlarla evlerinin duvarlarına su sıktığı belirtildi.

Altınoluk ve Ayvalık’ta da yangın başladı

Dumanlar körfezin birçok bölgesinden çıplak gözle görülürken Altınoluk Şahindere kanyonunda ve Ayvalık Sarımsaklı’da da yangınların başladığı ekiplerin her bölgede yangınlarla mücadele ettiği bildirildi.

Şiddetli rüzgârın söndürme çalışmalarını güçleştirdiği yangınlara havadan ve karadan müdahale sürüyor.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 417 numaralı uyarıya göre, Güney Ege'de rüzgarın 29 Temmuz Çarşamba günü öğle saatlerinden sonra kuzey ve kuzeybatı yönlerden 6 ila 8 kuvvetinde (50-75 km/saat) fırtına şeklinde eseceği tahmin ediliyor. Fırtınanın 1 Ağustos Cumartesi günü öğle saatlerinden sonra etkisini kaybetmesinin beklendiği bildirildi. Öte yandan Batı Akdeniz'in batısında (Antalya Körfezi) ise rüzgarın 29 Temmuz Çarşamba günü ilk saatlerden itibaren kuzeyli yönlerden 6 ila 8 kuvvetinde (50-75 km/saat) fırtına şeklinde eseceği, aynı gün öğle saatlerinden itibaren etkisini kaybetmesinin beklendiği ifade edildi. Meteoroloji yetkilileri, başta balıkçılar, denizciler ve kıyı kesimlerinde faaliyet gösteren vatandaşlar olmak üzere ilgililerin ulaşımda aksamalar ve denizde yaşanabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olmaları gerektiğini belirtti.