Şirket, 2019 yılında tüm platformlarını uçtan uca şifreleme ile koruma altına alacağını duyurmuş ve "Gelecek özeldir" sloganıyla büyük bir vizyon çizmişti. Ancak aradan geçen yıllar ve değişen yasal süreçler, Meta’yı bu hedeften geri adım atmaya zorladı.

GÜVENLİK GEREKÇESİYLE ALINAN KARAR

Meta, bu değişikliği bir zorunluluk olarak sunarken, temel gerekçe olarak çocuk istismarı ve yasa dışı içeriklerin tespiti gibi güvenlik önlemlerini gösteriyor. Çocuk hakları savunucuları, şifrelemenin suçlular için bir kalkan görevi gördüğünü belirterek bu kararı memnuniyetle karşılarken, dijital hak savunucuları durumun vahametine dikkat çekiyor.

Uzmanlar ise meselenin sadece güvenlikten ibaret olmadığını savunuyor. Siber güvenlik analistleri, mesaj içeriklerinin Meta tarafından yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ve reklam hedefleme algoritmalarının geliştirilmesi için bir veri madeni olarak kullanılma riskinin yüksek olduğunu vurguluyor.

VERİ GİZLİLİĞİ TEHLİKEDE Mİ?

Platformun bu kararı, kullanıcıların "özel" olduğunu düşündüğü yazışmaların artık Meta’nın sunucularında açık bir şekilde işlenebileceği endişesini doğurdu. Şirket, kullanıcıların mevcut verilerini kaybetmemeleri için bir indirme seçeneği sunacağını açıklasa da, gizlilik savunucuları bu adımı "dijital mahremiyetin sonu" olarak nitelendiriyor.

SEKTÖRDE ŞİFRELEME AYRIŞMASI

Instagram’ın bu kararı, diğer dev platformlarla olan rekabeti de farklı bir boyuta taşıyor. WhatsApp ve Signal gibi uygulamalar uçtan uca şifrelemeyi temel standart olarak korumaya devam ederken, Instagram’ın bu özelliği devre dışı bırakması, sosyal medya dünyasında gizlilik standartlarının parçalı bir yapıya bürüneceğini gösteriyor. TikTok’un da benzer bir yolu izlemesi ve uçtan uca şifrelemeye mesafeli durması, sektördeki "gizlilik" kavramının geleceğini belirsizliğe sürüklüyor.

İzmir'in coğrafi yapısının bilimsel, tarihsel ve ekolojik bir hazine olduğunu belirten Prof. Dr. Hasan Yıldırım, “İzmir’in dağları bizim için sadece muazzam bir manzara değil; binlerce yıllık bir doğa mirasını ve hâlâ yazılmakta olan bir bilim hikâyesini barındıran yaşayan bir laboratuvardır. Nif Dağı’ndan başlayıp Bozdağlar üzerinden Aydın Dağları’na uzanan o devasa ‘U’ şeklindeki dağ silsilesi, hem efelerin tarihsel izlerini taşıyor hem de bitkiler için dünyada eşi benzeri olmayan bir sığınak sunuyor. Karaburun’un kumullarından Bozdağlar’ın zirvelerine kadar uzanan bu habitat mozaiği, İzmir’i floristik açıdan benzersiz kılıyor. Bu topraklar, doğanın en ince detaylarıyla zenginleşmiş, keşfedilmeyi bekleyen bir hazinedir” dedi.

“SON 10 YILDA 11 YENİ TÜRÜ BİLİM DÜNYASINA KAZANDIRDIK”

“Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ekibi olarak yürüttükleri saha çalışmalarına değinen Prof. Dr. Yıldırım, “Son 10 yıl içerisinde İzmir dağlarından tam 11 yeni bitki türünü dünya literatürüne dahil etmenin gururunu yaşıyoruz. Müge çanı, İzmir çanı, Tire çanı ve Efe çenberi gibi isimlerle taçlandırdığımız bu türler, bu coğrafyanın ne kadar derin ve canlı olduğunun en somut göstergesidir. Örneğin, Mahmut Dağı’nın eteklerinde saklanan Müge çanı veya sadece Nif Dağı’nın zirvesinde rüzgâra göğüs geren Efe çenberi, bu toprakların bize sunduğu eşsiz birer armağandır. Her yeni keşif, İzmir’in çiçeklerinin sadece birer bitki değil, bu coğrafyanın anlatacak daha çok hikâyesi olduğunun kanıtıdır” diye konuştu.

“BU KIRILGAN MİRASI KORUMAK GELECEĞE BORCUMUZDUR”

Bitkilerin sadece bilimsel birer veri değil, aynı zamanda efelerin hatıralarını taşıyan kültürel bir miras olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Yıldırım, “Ancak unutmamalıyız ki; bu muazzam zenginlik görkemli olduğu kadar da kırılgandır. Hızla artan şehirleşme, taş ocakları, kontrolsüz otlatma ve yangınlar gibi faktörler, İzmir’in floristik yapısı üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Efelerimizin bir zamanlar yürüdüğü, kekik kokulu bu patikalarda açan çiçekleri korumak, sadece bilim insanlarının değil, tüm toplumun ortak sorumluluğudur. Bizler üniversite olarak bu biyoçeşitliliği kayıt altına alırken, aynı zamanda bu mirası gelecek nesillere aktarmak için var gücümüzle çalışıyoruz. Eminim ki, sahip çıktığımız sürece İzmir’in dağlarında çiçekler hiçbir zaman eksik olmayacak ve bu dağlar her daim güzelliklerini sunmaya devam edecektir” dedi.

Kacır, etkinliğin açılışında yaptığı konuşmada, SAHA 2026'da dünyanın en büyük savunma sanayi kurumlarının proje ve sistemlerinin yanı sıra KOBİ'lerden araştırma enstitülerine ve teknoloji girişimlerine kadar ekosistemin büyüklüğünün gözlemlendiğini anlattı.

Bir ülkenin güvenlik kapasitesinin, yalnızca kara sınırlarını, hava sahasını ve deniz yetki alanlarını koruma gücüyle değil, siber alanda, dijital altyapılarda ve uzayda kurduğu teknolojik hakimiyetle ölçüldüğünü bildiren Kacır, bu yeni gerçeklik karşısında ülkelerin, caydırıcılıklarını artırmak ve savunma ihtiyaçlarını karşılamak için çok daha yüksek maliyetleri göze aldığını söyledi.

Kacır, küresel savunma harcamalarının son 10 yılda yüzde 41 artarak 2025'te 2,9 trilyon dolara ulaştığına işaret ederek, "Hız kesmeyen jeopolitik gerilimler bu artış ivmesinin devam edeceğine işaret ediyor. AR-GE'si, test altyapıları, seri üretim kabiliyetleri ve insan kaynağıyla bütüncül bir savunma sanayisi kurmak, tam bağımsızlığın ve yüksek caydırıcılığın vazgeçilmez şartıdır. Türkiye olarak Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde her zaman bu anlayışla hareket ettik. Uzun dönemli AR-GE, yatırım ve tedarik planlarımızı hazırlayarak nitelikli insan kaynağına yatırım yaparak, dünyada az sayıda ülkede bulunan bir savunma sanayii ekosistemini ülkemizde oluşturduk." diye konuştu.

Savunma tedarikinde yerli ürünlerin payını son 23 yılda yüzde 20'lerden yüzde 80'lerin üzerine taşıdıklarını belirten Kacır, bugün dünyada satılan her üç askeri insansız hava aracının ikisini Türk firmalarının ürettiğini, Türkiye'nin, kendi savaş gemisini tasarlayan, geliştiren ve üreten 10 ülkeden biri olduğunu ifade etti.

"SAVUNMA SANAYİSİ FİRMALARIMIZ HER GEÇEN YIL YENİ KABİLİYETLER KAZANIYOR"

Kacır, 5'inci nesil savaş uçağı KAAN'dan Bayraktar TB3'e, hava-hava füzeleri GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN'dan insansız savaş uçağı Bayraktar KIZILELMA'ya, ALTAY Tankı'ndan HÜRJET'e, farklı irtifa ve menzildeki hava tehditlerine karşı koruyan Çelik Kubbe'nin unsurlarına kadar Türkiye'nin başarısını gösteren savunma sanayi ürünleri bulunduğunu kaydetti.

Ülkede, savunma sanayisini en üst düzeyde destekleyen güçlü siyasi irade ve Milli Teknoloji Hamlesi'ni sahiplenen millet desteği bulunduğu belirten Kacır, 4 bini aşkın şirkette, araştırma kurumları ve üniversitelerde, yaş ortalaması 34 olan 100 bini aşkın çalışanın yalnızca Türkiye'nin değil, dost ve kardeş ülkelerin caydırıcılığının teminatı olduğunu söyledi.

Kacır, Türk firmalarının, sunduklarının teknoloji odaklı çözümler, kapsamlı ömür devri desteği ve kullanıcı ülkelerin nitelikli personel ihtiyacını karşılayan eğitim programlarıyla en güvenilir çözüm ortaklarından olduğunu bildirerek, sözlerine şöyle devam etti:

"2002'de 248 milyon dolar olan savunma ihracatımız, aktif savunma diplomasimiz ve firmalarımızın küresel pazarları hedefleyen yaklaşımları sayesinde geçtiğimiz yıl 10 milyar doları aştı. Savunma ihracatında şimdilik dünyanın en büyük 11'inci ülkesiyiz. Biliyoruz bu ivme artarak devam edecek. Çünkü savunma sanayisi firmalarımız her geçen yıl yeni kabiliyetler kazanıyor, üretim ve teknoloji geliştirme kapasitelerini istikrarlı biçimde büyütüyor. Savunma ürünlerinde yüzde 80 dışa bağımlı olan ve güvenlik tehditleri karşısında savunma kapasitesini tahkim etmeye yönelen Avrupa'nın ihtiyaç duyduğu çözüm ortağı Türkiye'dir. Sektörümüz, sahada oyun değiştirici rolü kanıtlanmış, yüksek teknoloji odaklı ve maliyet etkin geniş ürün portföyüyle Avrupa savunma ekosisteminin ihtiyaç duyduğu çözümleri sağlayabilecek konumdadır."

"1112 SAVUNMA SANAYİSİ YATIRIMININ ÖNÜNÜ AÇTIK"

Kacır, Türkiye'nin dışarıda tutulduğu herhangi bir programın, Avrupa'yı telafisi güç stratejik kayıplarla baş başa bırakacağını ifade etti.

Avrupa'daki karar vericilerin Türkiye ile işbirliğine yönelmesi gerektiğini dile getiren Kacır, "NATO standartlarında üretim altyapımız, Türk savunma sanayi ürünlerinin müttefik ülkelerin platformlarına hızla entegre edilebilmesine imkan tanıyor. Son 23 yılda teşvik sistemimizle 460 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 1112 savunma sanayisi yatırımının önünü açtık. 2002'den bu yana TÜBİTAK burs ve destek programlarıyla 2 bin 142 savunma sanayisi projesine ve 4 bin 300 bilim insanı ile gencimize 64,1 milyar lira kaynak sunduk." dedi.

Türkiye'yi harp teknolojilerinde söz sahibi ülkelerden biri haline getirmeye kararlı olduklarına işaret eden Kacır, uzayı stratejik bir başlık olarak gördüklerini, son 23 yılda uzay bilimleri ve teknolojilerinde oluşturdukları birikimle uzayın sunduğu fırsatları değerlendireceklerini söyledi.

Kacır, uzaya bağımsız erişimi teminat altına alacak uzay limanının inşasına başladıklarını, ülke mühendislerinin geliştirdiği milli itki sistemine sahip uzay aracıyla Ay Programı'nı gerçekleştireceklerini anlattı.

Milli Küresel Konumlama Sistemi'yle askeri operasyonların güvenliği açısından önemli bir riski bertaraf edeceklerini belirten Kacır, 5-9 Ekim'de Antalya'da 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin düzenleneceğini anımsattı.

Kacır, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'yi küresel üretimin merkez üsleri arasına taşıdıklarını, AR-GE teşvik mekanizmasıyla ülkenin üretim kapasitesini, teknolojik derinliğini artırdıklarını kaydetti.

"AR-GE SÜREÇLERİNE YENİ BİR BAKIŞ GETİRMELİYİZ"

Türkiye'nin imalat sanayi katma değerini 246 milyar dolara yükselttiklerini aktaran Kacır, "Türkiye'yi yüksek katma değerli üretimin adresi haline getirecek yeni nesil teşvik mekanizmalarını devreye alıyoruz. Savunma sanayimizin yükselişini hızlandırmak için üretim ve AR-GE süreçlerine yeni bir bakış getirmeliyiz. Sanayimizin gelecek 30 yılına ışık tutacak, planlı sanayi alanlarımızın büyüklüğünü mevcut 160 bin hektardan 350 bin hektara çıkaracak Sanayi Alanları Master Planı'nı hazırladık. Mega endüstriyel bölgeler olarak kurguladığımız yeni sanayi alanlarıyla beraber, savunma sanayi üretimimizi geniş bir coğrafya yayacağız, Anadolu'da yeni savunma sanayii kümelenmeleri oluşturacağız." diye konuştu.

Kacır, Ankara ve İstanbul'da yoğunlaşan savunma sanayi kümelenmelerinin Anadolu'nun güçlü üretim merkezlerinde çoğaltılması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin savunma sanayisi hedeflerine ulaşmasının anahtarının, kamu kurumları, özel sektör, araştırma merkezleri ve üniversiteler arasındaki işbirliği ve büyük firmalar ile KOBİ'ler arasındaki işbirliğinin güçlenmesi olduğunu belirten Kacır, şunları kaydetti:

"Ekosistem aktörlerinin birlikte üretme ve geliştirme iradesini tahkim eden SAHA İstanbul, bu bakımdan ülkemiz için son derece kıymetli bir platform. Bu fuar vesilesiyle SAHA İstanbul yönetimince '81 ilde dron üretim merkezleri' çağrısını değerli buluyorum. Bu sürece katkı sunmak için gerekeni yapacağız. Bilgi, teknoloji, tecrübe ve üretim kabiliyetinin paylaşıldığı, karşılıklı güvene dayalı ve tüm taraflara değer üreten ortaklıklar kurmak, Türkiye olarak temel ilkemizdir. SAHA EXPO, bu doğrultuda somut adımların atıldığı, tüm katılımcılar için verimli ve ufuk açıcı bir buluşma zemini olacaktır."

Geçtiğimiz yıllarda kullanıma sunulan özellik, stil ve çıkartma halleri ile kullanıcıların dikkatini çekmişti. Ancak şirket için talebin yeterli olmaması sebebiyle alınan karar doğrultusunda kaldırma işlemi iOS ve Android cihazlarda başladı.

Meta’nın belirlediği hedeflerin altında kalan proje kademeli olarak tarihin tozlu raflarında yerini alacak.

Şimdiden uygulama ayarlarındaki ilgili bölüme giren bazı hesap sahipleri, avatarlarını artık düzenleyemeyeceklerini belirten bir uyarı mesajıyla karşılaştı: "Artık yeni avatarlar oluşturamazsınız. Yakında avatarları düzenleyemeyeceksiniz ve avatarlar profilinizden kaldırılacak. Mevcut avatar çıkartmalarınızı kullanmaya devam edebileceksiniz."

Buna göre, iPhone 17 (128 GB) 77 bin 999 liradan 84 bin 999 liraya, iPhone 17 Pro (256 GB) 107 bin 999 liradan 119 bin 999 liraya, iPhone 17 Pro Max (256 GB) 119 bin 999 liradan 132 bin 999 liraya, iPhone Air (256 GB) 97 bin 999 liradan 107 bin 999 liraya yükseldi.

AIRPODS FİYATLARI DA YÜKSELDİ

AirPods Pro 3, 13 bin 999 liradan 15 bin 499 liraya, AirPods 4, 7 bin 999 liradan 8 bin 999 liraya çıktı.

iPhone 17 geçen eylül ayında tanıtıldığında dolar kuru 41,20 TL seviyelerindeydi. Bugün ise kur 45,22 TL civarında seyrediyor. Böylece tanıtımından bu yana dolar yaklaşık yüzde 10 oranında yükseldi.

Programın açılışında konuşan Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, dijitalleşme çağında üniversitelerin disiplinlerarası yaklaşımlarla güvenlik, teknoloji ve toplum ilişkisini değerlendiren güçlü merkezler olması gerektiğini vurguladı. Ege Üniversitesi olarak dijital dönüşüm, yapay zekâ ve ileri iletişim teknolojileri alanlarında nitelikli katkılar sunmayı hedeflediğini ifade eden Rektör Prof. Dr. Alcı, “Ege Üniversitesi olarak, bilim dünyasının öncü isimlerini öğrencilerimiz ve akademisyenlerimizle buluşturmaya devam ediyoruz. Bugün burada kıymetli hocamız Prof. Dr. Hüseyin Arslan’ı, günümüzün en stratejik konularından biri olan 5G ve siber güvenlik üzerine dinleyeceğiz. Türkiye Bilimler Akademisi'ne (TÜBA) bu nitelikli programları üniversitemiz çatısı altında düzenledikleri için teşekkürlerimi sunuyorum. Teknolojik dönüşümün ulusal güvenlik bağlamında değerlendirilmesi, geleceğin vizyonunu çizmek adına büyük önem taşıyor. Değerli hocamızın sunumunun tüm katılımcılarımız için son derece verimli geçeceğine inanıyorum” dedi.

ENDÜSTRİ 4.0 VE SİBER-FİZİKSEL SİSTEMLER ÇAĞI

Konferansta "Endüstri 4.0" kavramının tarihsel gelişimine değinen Prof. Dr. Hüseyin Arslan, buharlı makinelerle başlayan sürecin bugün siber-fiziksel sistemlere evrildiğini belirtti. Prof. Dr. Arslan, “Buharlı makinelerin icadıyla başlayan Endüstri 1.0 süreci, her yüzyılda bir evrim geçirerek bugünkü noktaya ulaştı. Elektrik enerjisi, bilgisayarlar ve internetin icadı bu gelişimi tetikleyen ana unsurlar oldu. Bugün içinde bulunduğumuz Endüstri 4.0'ı siber-fiziksel sistemler olarak tanımlıyoruz. Artık hem fiziksel hem de siber bir dünyamız var. Bu iki dünyayı iyi anlayan ve entegre eden yapılar, geleceğin endüstrisini oluşturuyor. Nesnelerin İnterneti (IoT) bu sürecin en önemli bileşenidir ve 5G teknolojisi burada kritik bir rol oynuyor. 5G, sadece haberleşmeyi değil, tarımdan bankacılığa kadar tüm sektörlerin verimliliğini artırıyor” diye konuştu.

“GELECEK HAYALLERİMİZİN ÖTESİNDE OLACAK”

Haberleşme teknolojilerindeki dijitalleşme hızına dikkat çeken Prof. Dr. Arslan, 1990’lı yıllardan bugüne yaşanan değişimi örneklerle anlattı. 2034 yılı hedeflerine vurgu yapan Prof. Dr. Arslan, “1994'ten 2014'e kadar geçen 20 yılda haberleşme sistemleri tamamen dijitalleşti. 1G analogken, bugün 5G ile bambaşka bir noktadayız. Şu an 2026 yılındayız ve önümüzde 2034 hedefi var. 6G ve dijitalleşmenin geleceği noktayı tahmin etmekte zorlanıyorum; çünkü teknoloji bazen hayallerimizin bile katbekat ötesine geçiyor. Fiziksel dünyadan toplanan veriler, yapay zeka ile bilgiye dönüşüyor. Önümüzdeki dönemde 'Dijital İkiz' (Digital Twin) kavramıyla çok daha içli dışlı olacağız. Fiziksel dünyanın bir benzerini siber dünyada kurmak, üretimden sağlığa kadar her alanda devrim niteliğinde avantajlar sağlıyor” dedi.

VERİ GÜVENLİĞİ VE ULUSAL SAVUNMA STRATEJİLERİ

Dijitalleşmenin güvenlik boyutuna ve veri kontrolünün önemine değinen Prof. Dr. Hüseyin Arslan, küresel ölçekteki teknolojik rekabete dikkat çekti. Verinin yeni dünyanın en büyük gücü olduğunu belirten Prof. Dr. Arslan, “Çin, veri toplama mekanizmalarıyla kendisine devasa bir dijital ikiz oluşturdu ve olası savaş senaryolarını bu simülasyonlar üzerinden kurguluyor. Benzer şekilde, bugün kullandığımız akıllı araçların verileri aslında üretici ülkelerin veri merkezlerinde toplanıyor. Örneğin Tesla, aslında ağa bağlı bir araçtır ve tüm verileri Amerika’daki merkezlere akmaktadır. 5G ile birlikte bu teknolojik güç ve veri kontrolü daha da kritik bir hale gelecektir. Veri güvenliği konusundaki endişeler, bu teknolojilerin kullanımında en önemli belirleyici unsur olmaya devam edecektir” dedi.

SAĞLIK, TARIM VE EĞİTİMDE YENİ NESİL ÇÖZÜMLER

5G teknolojisinin hayatın her alanına dokunduğunu ifade eden Prof. Dr. Arslan, akıllı şebekelerden uzaktan ameliyatlara kadar geniş bir yelpazede açıklamalarda bulundu. Türkiye’nin sağlık verilerini toplama konusundaki başarısına değinen Prof. Dr. Arslan, “5G'nin en kritik uygulamalarından biri olan uzaktan ameliyatlar, düşük gecikme sayesinde doktorların farklı ülkelerdeki hastaları tedavi etmesine olanak tanıyor. Tarımda ise 'Dijital Çoban' gibi teknolojilerle verimlilik maksimum seviyeye çıkarılıyor. Akıllı su ve elektrik şebekeleriyle enerji kayıpları minimize ediliyor. Eğitimde ise sadece uzaktan eğitim değil, tıp ve diş hekimliği gibi alanlarda siber dünya ile entegre, o tecrübeyi hissettiren modeller ön plana çıkacak. Tüm bu dijital dönüşümün merkezinde yer alan 5G ve ağ teknolojileri; mühendislerin doktorlar, veterinerler ve eğitimcilerle entegre bir şekilde çalışmasını zorunlu kılıyor. Bugünün mesajını verecek olursak veriyi kontrol eden dünyayı kontrol eder” diye konuştu. Etkinlik katılımcıların sorularının cevaplanmasının ardından son buldu. Programın sonunda EÜ Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı Prof. Dr. Hüseyin Arslan’a teşekkür belgesi takdim etti.

Konferansın ardından Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü laboratuvarlarında öğrencilerle bir araya gelen Prof. Dr. Arslan, sürdürülen projeleri inceleyerek, yeni nesil teknolojilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.