Haziran ayının ortasına gelmemizle birlikte yaz sezonu resmen açıldı ve vatandaşlar hafta sonu kendilerini sahillere, plajlara, kafe ve restoranlara attı. Ancak keyifli başlayan hafta sonu kaçamakları, masaya gelen o son dakika adisyonlarıyla birçok vatandaş için kelimenin tam anlamıyla bir şoka dönüştü. Sosyal medya platformları şu sıralar plajlarda tek bir su için yazılan astronomik rakamlar, menüde yazmadığı halde hesaba eklenen gizli ücretler ve "servis bedeli" adı altında kesilen fahiş adisyon görselleriyle çalkalanıyor.
Birçok tüketici masada tartışma çıkmasın, tatsızlık yaşanmasın diye haksız olduğunu bildiği halde bu ücretleri ödeyip mekandan ayrılıyor. Oysa Ticaret Bakanlığı’nın fahiş fiyat ve etiket yönetmelikleri bu konuda tüketicinin arkasında dağ gibi duruyor! Yasal haklarınızı bildiğinizde, adisyona gizlenen o uydurma ücretleri ödemek zorunda değilsiniz. İşte işletmelerin hesap oyunları, bilmeniz gereken yasal haklarınız ve adisyon şoku karşısında yapmanız gerekenler...
Menüde yazmayan "kuver" ve "servis ücreti" tamamen yasa dışı!
Birçok restoran veya plaj işletmesi, adisyonun en altına sinsi bir şekilde "Kuver", "Masa Bedeli" veya "Servis Ücreti (%10 - %15)" adı altında eklemeler yapıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın net yönetmeliğine göre; bir işletmenin hesaba ekleyeceği her türlü hizmet bedeli, kuver veya ek ücret girişteki kapıda ve masadaki menüde açıkça, fiyatıyla birlikte yazmak zorundadır. Eğer menünün herhangi bir yerinde "Sipariş başına %10 servis ücreti alınır" veya "Kişi başı kuver 50 TL'dir" ibaresini açıkça görmediyseniz, kasada önünüze konan bu ücreti ödemek zorunda değilsiniz.
Ne yapacaksınız?
Menüyü isteyin ve o ücretin yazıp yazmadığını kontrol edin. Yazmıyorsa, "Menüde belirtilmeyen hiçbir ek ücreti tüketici kanunu gereği ödemiyorum" diyerek o kalemin hesaptan düşülmesini talep edin.
Kapı girişindeki fiyat ile adisyon birbirini tutmuyorsa!
Özellikle plaj işletmelerinde (beach club) veya turistik restoranların kapısındaki ilan panolarında yazan fiyatlar ile masaya oturduğunuzda önünüze gelen adisyonlar farklılık gösterebiliyor. İşletmeler genellikle "fiyatlar güncellendi, panoyu değiştirmeyi unutmuşuz" bahanesine sığınıyor.
Tüketici Kanunu'nun 54. maddesi çok nettir: "Etiket, tarife ve fiyat listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda TÜKETİCİ LEHİNE olan fiyat uygulanır."
Ne yapacaksınız?
Kapıdaki veya giriş panosundaki fiyatın fotoğrafını telefonunuzla çekin. Hesap geldiğinde aradaki farkı ödemeyi reddedin ve yasa gereği ucuz olan fiyat üzerinden ödeme yapacağınızı belirtin.
Masaya istemsiz gelen "ikramlar" ücrete dönüşürse!
Siz daha sipariş vermeden masaya getirilen su, zeytinyağı, ekmek, meze veya yemek sonrası "müessesemizin ikramıdır" edasıyla bırakılan çay, kahve, meyve tabağı gibi ürünlerin hesapta birer kaleme dönüştüğünü görüyorsanız yalnız değilsiniz.
Tüketici hukukunda buna "Sipariş Edilmeyen Mal ve Hizmetler" denir. Sizin açıkça talep etmediğiniz, masaya kendiliğinden bırakılan hiçbir şeyin ücreti sizden tahsil edilemez. Tüketici bunu bedelsiz bir ikram olarak kabul etme hakkına sahiptir.
Ne yapacaksınız?
"Ben bunu sipariş etmedim, yasal olarak sipariş edilmeyen ürünün ücretini ödeyemem" diyerek itiraz edin.
Adisyon şoku yaşadığınızda adım adım ne yapmalısınız?
İşletme haksız ücrette diretiyor ve geri adım atmıyorsa mekanda kavga etmek yerine soğukkanlılıkla şu hukuki adımları izleyin:
Adisyonun fotoğrafını çekin
Masaya gelen o adisyonun ve ödeme yaptığınız kredi kartı POS fişinin fotoğrafını mutlaka çekin.
Kredi kartıyla ödeyin ve şerh düşün
Nakit ödemek yerine kredi kartıyla ödeyin. Mümkünse faturanın üzerine veya POS fişinin arkasına "Fazla/haksız ücreti yasal haklarım saklı kalmak kaydıyla ödüyorum" notunu düşüp imzalayın (Bu, hukuken 'ihtirazi kayıtla ödeme' anlamına gelir ve paranızı geri alırken işinizi kolaylaştırır).
Alo 175 ve CİMER'e bildirin
Ticaret Bakanlığı’nın Alo 175 Tüketici Danışma Hattı’nı arayarak veya e-Devlet üzerinden CİMER’e işletmenin adını, adresini ve adisyon görselini ekleyerek şikayette bulunun. Menüde fiyat göstermeyen veya menü harici ücret kesen işletmelere her bir usulsüzlük için on binlerce lira idari para cezası kesiliyor.
Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurun
Ödediğiniz haksız tutarın (örneğin 300 TL kuver ücretinin) iadesi için e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurun. İşleminiz tamamen online ve ücretsizdir; Hakem Heyeti o parayı işletmeden söke söke alır ve hesabınıza iade ettirir.
