KENAN YEŞİL / MANŞETİZ- Türkiye’de işsizlik oranları gündemdeki yerini korurken, reel sektör ve esnaf teşkilatında da yetişmiş eleman sıkıntısı her geçen gün büyüyor.
Birçok sektörde işletmeler çalıştıracak kalifiye eleman bulmakta zorlanması yanı sıra, geleneksel esnaf mesleklerinde sorun yalnızca ara eleman bulmakla sınırlı kalmadı.
Esnaf teşkilatının temsilcileri, gelecekte mesleği devralacak ve usta olarak yetiştirilecek çırak bulmakta da zorlandığını belirtti.
Berber, lokanta, marangoz, fırın, terzi ve oto sanayi gibi birçok iş kolunda yaşanan eleman sıkıntısı, Türkiye’deki istihdam yapısı ile mesleki eğitim arasındaki uyumu yeniden gündeme getiriyor.
İşsizlik var, esnaf eleman bulamıyor
Esnaf teşkilatının sahada en fazla karşılaştığı sorunlardan birinin yetişmiş eleman ve çırak bulamamak olduğunu belirten İzmir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (İESOB) Başkanı Yalçın Ata, Türkiye’de önemli bir istihdam çelişkisi yaşandığına dikkat çekti.
Ata, bir tarafta iş arayan ve özellikle üniversite mezunları arasında asgari ücretle çalışmaya razı olmasına rağmen iş bulmakta zorlanan geniş bir kesim bulunurken, diğer tarafta esnafın işini bilen, mesleğinde yetişmiş eleman bulamadığını belirtti.
Esnaf işletmelerinde yaşanan sorunun yalnızca bugünün eleman ihtiyacı olmadığını vurgulayan Ata, çırak sayısındaki azalmanın gelecekte usta açığına dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Usta çırak zinciri kopuyor
Geleneksel esnaf mesleklerinde usta-çırak ilişkisinin yıllardır mesleklerin temelini oluşturduğunu vurgulayan Ata, bugün ise bu zincirin giderek zayıfladığını söyledi.
Ata, berberden lokantacıya, marangozdan fırıncıya ve terziye kadar birçok meslek kolunda esnaf hem çalıştıracak ara eleman hem de yetiştirecek çırak bulmakta zorlandığını anlattı.
Bu durumun devam etmesi halinde yalnızca bugünkü işletmelerin değil, gelecekte bazı mesleklerin devamlılığının da sorun yaşayabileceğine dikkat çekti.
“4+4+4 sistemi çırak bulamamamıza neden oluyor”
Çıraklık sistemindeki gerilemede eğitim sisteminin de etkisi olduğunu öne süren Yalçın Ata, özellikle 4+4+4 eğitim sisteminin çocukların erken yaşta meslek öğrenme sürecinden uzaklaşmasına neden olduğunu söyledi.
Çıraklık ve mesleki eğitime ilişkin sorunun yalnızca eğitim sistemiyle açıklanamayacağını belirten Ata, ailelerin çocuklarının geleceğine yönelik tercihlerin de değiştiğini söyledi.
Ata, ailelerin çocuklarının daha çok üniversite eğitimi almasını ve doktor, bankacı veya avukat gibi mesleklere yönelmesini istediğini belirterek, Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu mesleklerin bununla sınırlı olmadığını vurgulayıp, “Herkes evladının doktor, bankacı veya avukat olmasını istiyor. Oysa bu ülkenin oto tamircisine, tesisatçısına, marangoza, elektrikçiye de ihtiyacı var” dedi.
“Sokaklar üniversite mezunu işsizlerle dolu”
Üniversite mezunu olmanın tek başına iş garantisi sağlamadığını savunan Ata, buna karşılık mesleğinde uzmanlaşmış bir zanaatkârın ekonomik açıdan önemli gelir elde edebileceğine dikkat çekerek, “Sokaklar üniversite mezunu, asgari ücretle çalışmaya razı işsizlerle dolu. Ama mesleğinin ehli, emeğiyle, sanatıyla çalışan bir zanaatkâr emeğinin karşılığını maddi anlamda oldukça doyurucu bir şekilde alabiliyor” diye konuştu.
Mesleki eğitime özendirilmeli
Esnaf teşkilatının yaşadığı çırak ve ara eleman sorununun çözümü için ailelerin mesleki eğitime yönelik bakışının değiştirilmesi gerektiğini vurgulayan Ata, gençlerin yalnızca üniversite eğitimine yönlendirilmesinin doğru olmadığını savundu.
Mesleki eğitim ve usta-çırak kültürünün yeniden güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Ata, Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün yetişmesi için ailelerin, eğitim kurumlarının ve esnaf teşkilatının birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtti.
