İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) iş birliğinde yürütülen Sağlık Aracısı Modeli, erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesine yönelik saha çalışmalarıyla uygulanmaya başlanıyor. Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü koordinasyonundaki proje, Basmane bölgesi ile Ferahlı ve Ulubatlı mahallelerinde pilot olarak yürütülecek.
Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı ile Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından belirlenen bölgelerde görev yapacak Sağlık Aracıları, saha çalışmaları öncesinde UNFPA eğitmenlerinden eğitim aldı.
Model kapsamında Sağlık Aracıları, sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimde güçlük yaşayan yurttaşlarla iletişim kuracak. Risk altındaki çocuk ve ailelerin erken dönemde tespit edilmesi ve ihtiyaç duydukları hizmetlere yönlendirilmesi hedefleniyor.
Sağlık Aracıları güvene dayalı köprü kuracak
Sağlık Aracıları, ailelerle güvene dayalı iletişim kurarak erken yaşta evliliklerin sağlık, eğitim ve sosyal yaşam üzerindeki sonuçlarına ilişkin farkındalık çalışmaları yürütecek.
Kadın ve erkek gruplarına yönelik bilgilendirmelerde hukuki haklar ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularına da yer verilecek. İhtiyaç duyan bireyler psikososyal destek, eğitim ve koruma mekanizmalarına yönlendirilecek.
İlgili kurumlarla koordinasyon sağlanarak vaka takibi yapılacak. Eğitimine devam eden ve meslek sahibi olan genç kadınların başarı hikâyelerinin görünür hale getirilmesiyle toplumsal farkındalığa katkı sunulması amaçlanıyor.
Sağlık Aracılarının denetleyici bir görev üstlenmeyeceği, toplum ile kamu kurumları arasında güvene dayalı bir iletişim köprüsü oluşturacağı belirtildi.
Projenin İzmir geneline yayılması hedefleniyor
Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü’nde eğitmen olarak görev yapan Elmas Köçkün, projenin İzmir’de uygulanmaya başladığını belirterek şöyle konuştu:
“Sağlık Aracıları Modeli’ni İzmir'de uygulamaya başlıyoruz. İzmir çok göç alan büyük bir şehir. Erken yaşta zorla evlilikler, çoğunlukla sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimde engellerle karşılaşan bireylerin yaşadığı mahallelerde yapılıyor. Dolayısıyla UNFPA’nın çalışmasını İzmir’le buluşturmaya karar verdik. Bu kapsamda Ferahlı ve Ulubatlı mahalleleri ile Basmane bölgesini pilot olarak belirledik. Sağlık Aracılarımız da toplumun içinden gelen, hanelere rahat girip çıkabilecek, risk analizini yapabilecek ve bizi bu konuda bilgilendirebilecek kişilerden oluşuyor. Sağlık Aracılarımıza ve projede çalışacak personelimize üç günlük kapsamlı bir eğitim verdik. Bu model, toplumun kendini eğittiği ve beslediği bir süreç olacak. Çalışmayı daha sonra kent genelinde yaygınlaştırmayı düşünüyoruz. Yani aslında aktif ve katılımcı bir yurttaş yaratmaya çalışıyoruz.”
Sağlık Aracılarından saha çalışması öncesi mesaj
Sağlık Aracısı olmak için eğitimlere katılan Hüsniye Çoban, projeye dahil olmaktan duyduğu mutluluğu dile getirerek şöyle konuştu:
“Böyle bir projeye dahil olacağımız için çok mutlu olduk, çok heyecanlandık. Eğitimlerde erken yaşta evlilikten doğan sorunları öğrendik ve bilinçlendik. Çok güzel bilgiler ediniyoruz. Yakın zamanda sahaya çıkacağız. Gücümüzün yettiği yere kadar sesimizi duyurmaya çalışacağız. Erken yaşta evlilikleri çevremizde görüyoruz ve ‘hayır’ diyoruz. Özellikle kız çocuklarımızı okutalım, eğitelim.”
“Önce ailelerin bilinçlenmesi gerekiyor”
Ferahlı Mahallesi’nde yaşayan ve eğitimlere katılan Oğuzhan İlikçi ise çevresinde erken yaşta evliliklerin yaşandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Ben Roman’ım. Bu projeye destek olmak istedim çünkü çevremde de erken evlenen birçok arkadaşım var. Hem maddi hem de manevi olarak zor bir süreç yaşıyorlar. Aldığımız eğitimlerde, erken evliliklerin sadece Roman toplumlarında değil, birçok farklı kültürde olabildiğini öğrendim. Erken yaşta evliliğin özellikle kadın sağlığı konusunda pek çok problem yarattığını öğrenmek, bu projeye dâhil olmamdaki motivasyonumu artırdı. Sahaya çıktığımızda risk barındıran hanelere ulaşmak istiyoruz. Önce ailelerin bilinçlenmesi gerekiyor.”
