İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası bir depremin kentte oluşturabileceği hasarı önceden tahmin etmek ve afet hazırlık çalışmalarını güçlendirmek amacıyla İZMİR-SAFE Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi geliştiriyor. Sistem, bina hasarından ulaşım sorunlarına, altyapı arızalarından itfaiye ve sağlık ekiplerinin erişimine kadar farklı senaryoları aynı platformda değerlendirecek.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Deprem Master Planı kapsamında yürütülen çalışma, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı bir karar destek platformu olarak tasarlandı.
İZMİR-SAFE hangi verileri bir araya getiriyor?
İZMİR-SAFE ile belediyenin sahip olduğu yapı envanteri, ulaşım ağı, altyapı verileri, mikrobölgeleme çalışmaları ve diğer kentsel verilerin aynı sistem üzerinde değerlendirilmesi hedefleniyor.
Farklı deprem senaryoları üzerinden yapılacak analizlerle olası hasarın kent genelindeki etkilerinin önceden ortaya konulması amaçlanıyor.
Sistem, yalnızca tek bir yapı veya bölgedeki hasarı değil, deprem sonrasında birbirini etkileyebilecek farklı kentsel unsurları birlikte değerlendirecek.
Bina hasarından ulaşım sorunlarına kadar analiz
İZMİR-SAFE kapsamında bina hasarı, yolların kapanması, ulaşım ve erişilebilirlik, kritik hizmetlere ulaşım ile içme suyu ve atık su altyapısında meydana gelebilecek sorunlar birlikte inceleniyor.
Örneğin ağır hasar görmesi beklenen binaların çevredeki ulaşım ağı üzerindeki etkisi analiz edilebilecek. Bir yolun kullanılamaz hale gelmesi durumunda itfaiye ve ambulansların hastanelere, sağlık tesislerine veya toplanma alanlarına ulaşımının nasıl değişeceği de sistem üzerinden değerlendirilebilecek.
Aynı bölgedeki içme suyu ve atık su altyapısında yaşanabilecek olası sorunlar da bu analizlere dahil edilebilecek.
Amaç deprem olmadan önce hazırlık yapmak
İZMİR-SAFE yalnızca deprem meydana geldikten sonra kullanılacak bir sistem olarak tasarlanmıyor. Platformun afet öncesi hazırlık ve risk azaltma çalışmalarında da kullanılması hedefleniyor.
Farklı deprem senaryolarının önceden modellenmesiyle riskin hangi bölgelerde yoğunlaşabileceği, ulaşımın nerelerde aksayabileceği ve kritik hizmetlerin hangi noktalarda etkilenebileceği görülebilecek.
Bu verilerin afet öncesinde alınacak önlemlerin belirlenmesine ve müdahale planlarının hazırlanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
Kritik ekiplerin ulaşımı önceden değerlendirilebilecek
Olası bir deprem sonrasında müdahale ekiplerinin olay bölgelerine ulaşabilmesi kritik önem taşıyor. İZMİR-SAFE ile yolların kapanması ve ulaşım ağındaki değişikliklerin itfaiye, ambulans ve diğer acil müdahale ekiplerinin erişimine etkisinin önceden hesaplanması planlanıyor.
Böylece müdahale planlarının yalnızca hasar tahminlerine değil, ulaşım ve altyapı koşullarına ilişkin verilere de dayanması hedefleniyor.
Kentin tamamı için karar destek sistemi
İZMİR-SAFE'in temel yaklaşımı, deprem riskini yalnızca bina güvenliği üzerinden değerlendirmemek. Binalar, yollar, altyapı sistemleri ve kritik hizmetler arasındaki bağlantıların birlikte ele alınmasıyla olası afet tablosunun daha kapsamlı biçimde ortaya çıkarılması planlanıyor.
Sistemden elde edilecek sonuçların, İzmir'in afet öncesinde daha hazırlıklı hale getirilmesine ve deprem sonrasında müdahale süreçlerinin daha etkin yürütülmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
