Yüksek kredi faizleri, alım gücündeki düşüş ve dalgalı piyasa koşulları, ikinci el otomotiv sektörünü derin bir sessizliğe gömdü. Sektör temsilcileri yaz aylarıyla birlikte bir nebze de olsa nefes almayı umarken, piyasadan tam tersi bir tablo çıktı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Otomotiv Meclisi Üyesi Fahrettin Batı, piyasanın adeta kilitlendiğini vurgulayarak esnafı fantezi yatırımlardan kaçınmaya ve gerekirse küçülmeye çağırdı.
Daralmanın sadece otomotivle sınırlı kalmadığını, hizmet ve sağlık dışındaki tüm sektörlerin bu krizden nasibini aldığını belirten Fahrettin Batı, alım gücündeki erimeyi sahadan çarpıcı bir örnekle anlattı:
"Daha önce 'altın ve dolar yükseliyor' diye bekleyen bir kitle vardı. Şimdi ise altın ve doların stabil kalması veya düşüş eğilimi ticareti durağanlaştırdı. Vatandaş zamanında altını yüksekten aldı; şimdi ne bozabiliyor ne de arabasını değiştirebiliyor. Bize gelen bir vatandaş, bırakın araba almayı, şu an dişini bile yaptıramadığını söyledi. Kimse pembe tablolar çizmesin. Bayram öncesi alacak olanlar aldı ama böyle bir donmayı biz de beklemiyorduk."
Bankaların faizleri uçtu
Yüksek kredi faiz oranları nedeniyle tüketicinin bankaların kapısını çalamaz hale geldiğini ifade eden Batı, araç alım formüllerinin de mecburiyetten değiştiğini kaydetti. Alıcıların artık bankalar yerine tasarruf finansman şirketlerine yöneldiğini belirten TOBB Üyesi, "Şu an piyasada dönen bütçe maksimum 1 milyon liraya kadar olan araçlarla sınırlı. Sıfır araç pazarında da durum farklı değil; eskisi gibi uçuk kaçık satış rakamları artık hayal oldu" dedi.
Sıfır araç bayilerine "İndirim Oyunu" tepkisi
Sıfır araç bayilerinin yürüttüğü agresif kampanyaları sert bir dille eleştiren Fahrettin Batı, buradaki fiyat politikalarının "göz boyama" olduğunu iddia ve şunları söyledi:
"Her firma bir kampanya furyası başlatmış. Önce fiyatı iyice şişirip giydiriyorlar, sonra 'yüzde 15-20 indirim yaptık' diye vatandaşın karşısına çıkıyorlar. Domateste bile böyle bir fiyat oyunu yok. Bir araca 3.5 milyon lira liste fiyatı koyup, alt katta 2 milyon 700 bin liraya satıyorsan burada bir oyun var demektir. Devletin bu yanıltıcı ilan ve satış politikalarına acilen müdahale etmesi gerekiyor."
"Macera aramayın, gerekirse küçülün"
Piyasanın bu zorlu virajında ikinci el araç alacak vatandaşların ekspertiz ücretinden kaçmaması gerektiğini hatırlatan Batı, Ticaret Bakanlığı’nın ekspertiz fiyatlarına yönelik yeni bir tavan fiyat düzenlemesi getireceğinin de müjdesini verdi. Sektördeki meslektaşlarına ise doğrudan "riskleri sıfırlayın" çağrısı yaparak sözlerini şöyle tamamladı:
"Bütün esnaf arkadaşlarıma sesleniyorum; elimizdekini muhafaza etme dönemindeyiz. 'Büyük ticaret yapayım' hayallerini bir kenara bırakın. Sakın ola ikinci, üçüncü iş yerlerini açma gafletine düşmeyin. Mümkünse durağan pozisyona geçin, hatta bir miktar küçülebiliyorsanız küçülün. Vadeli ve riskli ticaretlere kesinlikle girmeyin. Fantezi peşinde koşmanın zamanı değil, sermayeyi koruma zamanıdır."