Arjantin'den yola çıkan ve 147 yolcusuyla Atlas Okyanusu'nda ilerleyen MV Hondius adlı yolcu gemisinde peş peşe yaşanan üç şüpheli ölüm, küresel sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Yapılan ilk tetkiklerde ölümlerin hantavirüs kaynaklı olduğunun tespit edilmesi, 2020 pandemisinin travmasını henüz atlatamayan dünyada yeni bir "küresel salgın" endişesini alevlendirdi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Avrupa Birliği (AB) riskin şu an için düşük olduğunu vurgulasa da, virüsün Hollanda ve Singapur'a uzanan temas zinciri filyasyon ekiplerini harekete geçirdi.
OKYANUSUN ORTASINDA BAŞLAYAN KABUS: MV HONDİUS VAHASI
1 Nisan tarihinde Arjantin'den demir alarak Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye (Yeşil Burun Adaları) doğru rotasını çeviren Hollanda bayraklı MV Hondius, okyanusun ortasında adeta bir karantina gemisine dönüştü. Gemide seyahat eden üç kişinin aniden fenalaşarak hayatını kaybetmesi üzerine yapılan tıbbi incelemeler, gizemli ölümlerin arkasındaki failin hantavirüs olduğunu ortaya çıkardı.
DSÖ VE AVRUPA BİRLİĞİ'NDEN İLK DEĞERLENDİRME: "PANİK YOK, TEDBİR VAR"
Salgının patlak vermesinin ardından gözlerin çevrildiği Avrupa Birliği, mevcut epidemiyolojik verilere dayanarak Avrupalılar için riskin şu aşamada düşük seviyede olduğunu duyurdu. Ancak asıl kritik açıklama Dünya Sağlık Örgütü'nden (DSÖ) geldi.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, MV Hondius yolcu gemisiyle bağlantılı 8 şüpheli vakadan 5'inin laboratuvar ortamında doğrulandığını kamuoyuyla paylaştı. Ghebreyesus, virüsün genel halk sağlığına yönelik tehdidinin şu an için zayıf olduğunu belirtirken, hastalığın uzun kuluçka süresine dikkat çekti. DSÖ raporlarına göre, sıkı filyasyon ve sağlık önlemlerinin tavizsiz uygulanması halinde salgının "sınırlı" bir çerçevede kalması öngörülüyor.
VİRÜS UÇAKLARA SIÇRADI: HOLLANDA'DA KABİN MEMURU KARANTİNADA
Olayın ciddiyetini artıran gelişme ise virüsün deniz sınırlarını aşıp hava yoluyla kıtalara yayılma şüphesi oldu. 25 Nisan'da gemiden ayrılarak Saint Helena'dan Güney Afrika'nın Johannesburg kentine uçan 69 yaşındaki Hollandalı bir kadın yolcunun, sağlık durumunun kötüleşmesi nedeniyle uçuşa kabul edilmediği ve bir gün sonra hastanede hantavirüs nedeniyle hayatını kaybettiği ortaya çıktı.
Bu trajik ölümün ardından, söz konusu yolcuyla temas kurduğu tespit edilen Hollanda merkezli bir havayolu şirketinin kabin memuru, hantavirüs enfeksiyonu şüphesiyle Amsterdam'da derhal tedavi ve gözetim altına alındı.
KARANTİNA ÇEMBERİ SİNGAPUR'A GENİŞLEDİ
Temaslı takibi (filyasyon) çalışmaları, krizin boyutunun Güney Afrika ve Avrupa ile sınırlı kalmadığını gösterdi. Gemiden ayrılıp Johannesburg uçuşunda yer alan ve daha sonra 2 Mayıs ile 6 Mayıs tarihlerinde farklı uçuşlarla Singapur'a giden iki yolcu, Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi (NCID) tarafından takibe alındı.
NCID yetkililerinden alınan son bilgilere göre, izole edilen yolculardan birinde hafif nezle belirtileri görülürken, diğer yolcu süreci asemptomatik (belirtisiz) geçiriyor. Test sonuçları büyük bir titizlikle beklenen yolcuların negatif sonuç vermeleri halinde dahi, hantavirüsün uzun kuluçka süresi göz önüne alınarak tam 30 gün boyunca karantinada tutulacakları açıklandı. Süreç, karantina sonrası 45 günlük telefonla takip protokolüyle devam edecek.
HANTAVİRÜS YENİ BİR KORONAVİRÜS OLUR MU?
Kemirgenlerin dışkı ve idrarlarıyla temas veya bunların solunması yoluyla insanlara bulaşan hantavirüs; ani solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve ölümcül iç kanamalara yol açabilen agresif bir yapıya sahip. Türkiye'nin ilk kez 1997 yılında resmi olarak tanıştığı bu virüs, gemideki ölümlerin ardından akıllara "Yeni bir kapanma dönemi mi geliyor?" sorusunu getirdi.
Konunun uzmanlarından Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sıla Akhan, mevcut tabloyu değerlendirirken tedbirli bir dil kullandı. Akhan'a göre, şu an küresel bir pandemi tehlikesi kapıda olmamasına rağmen, hantavirüsün biyolojik yapısı itibarıyla her zaman bir "pandemi potansiyeli" barındırdığı gerçeği göz ardı edilmemeli.
Küresel sağlık sistemi şimdi, MV Hondius'tan inen yolcuların test sonuçlarına ve virüsün insandan insana olası mutasyon ihtimallerine odaklanmış durumda.
