Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Taraf Devletler Meclisi (ASP), Birleşmiş Milletler (BM) New York Genel Merkezi'nde gerçekleştirdiği özel oturumda Başsavcısı Kerim Han'ı görevden aldı. Peki, Başbaşsavcı Kerim Han kimdir? Başbaşsavcı Kerim Han neden görevden alındı?
Başbaşsavcı Kerim Han neden görevden alındı?
Uluslararası Ceza Mahkemesi Taraf Devletler Meclisi, hakkında cinsel taciz iddiasıyla soruşturma yürütülen Başsavcı Kerim Han’ın görevine son verdi. Roma Statüsü uyarınca başsavcının görevden alınması için gereken 63 oy eşiği aşıldı. Oylamaya katılan 125 üye ülkeden 82'si Han'ın görevden alınması yönünde oy kullanırken, 13 ülke karara karşı çıktı, 15 ülke ise çekimser kaldı. Bu kararla birlikte Kerim Han, UCM'nin 2002 yılındaki kuruluşundan bu yana görevden alınan ilk başsavcı olarak kayıtlara geçti.
Süreç, Kerim Han’ın Mayıs 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri talep etmesinin ardından hız kazanmıştı. Doğrudan yardımcılığını yapan bir personelin cinsel taciz iddiaları sonrası Mayıs 2025'te gönüllü olarak izne ayrılan Han, hakkındaki tüm suçlamaları reddetmişti.
Ancak UCM Taraf Devletler Meclisi Bürosu, BM İç Denetim Ofisi (OIOS) raporu ve bağımsız hukukçuların incelemeleri doğrultusunda Han'ın görevini "ağır şekilde suistimal ettiği" kanaatine vararak süreci nihai oylamaya taşıdı.
Kerim Han’ın avukatları ise yapılan oylamada müvekkillerine savunma yapma ve akreditasyon hakkı tanınmadığını belirterek, sürecin hukuka aykırı ve usul yönünden adil olmadan yürütüldüğünü savundu.
Başbaşsavcı Kerim Han kimdir?
Karim Ahmad Khan, 30 Mart 1970 tarihinde Birleşik Krallık’ta dünyaya geldi. Uluslararası ceza hukuku ve insan hakları alanında uzmanlaştı.
Kariyerine Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde adım atan Khan, kısa sürede zorlu sahalardaki başarısıyla dikkatleri üzerine çekti. 2018-2021 yılları arasında, Irak’ta terör örgütleri tarafından işlenen insanlık dışı suçları soruşturmakla görevli özel BM ekibinin başkanlığını yürüttü. Savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı işlenen suçların cezasız kalmaması adına yürüttüğü bu kritik çalışmalar, onu uluslararası ceza adaletinin en önemli figürlerinden biri haline getirdi. Bu başarıları neticesinde BM Genel Sekreteri António Guterres tarafından Genel Sekreter Yardımcısı olarak atandı.
Khan, 2021 yılında kariyerinin en sorumluluk gerektiren görevine getirilerek Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı oldu.
