Ağustos ayının ilk günleriyle birlikte Eyyam-ı Bahur yeniden gündeme geldi. Meteoroloji uzmanlarının yüksek sıcaklık uyarılarının ardından, halk arasında "çöl sıcakları" veya "harman sıcakları" olarak da bilinen bu dönem merak konusu oldu. Özellikle Güneydoğu Anadolu'da 40 derecenin üzerindeki sıcaklıklar, Marmara'da ise yüksek nem nedeniyle bunaltıcı hava koşullarının etkili olması bekleniyor.
Eyyam-ı Bahur nedir?
Eyyam-ı Bahur, halk takviminde yaz mevsiminin en sıcak ve bunaltıcı günlerini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Arapça kökenli "eyyâm" (günler) ve "bahur" (çok sıcak) kelimelerinden türeyen ifade, "çok sıcak günler" anlamına gelir.
Türkiye'nin farklı bölgelerinde bu dönem;
• Harman sıcakları
• Ağustos sıcakları
• Çöl sıcakları
• Eyyâm-ı buhûr
• Ehem buhur
gibi farklı isimlerle de anılıyor.
Eyyam-ı Bahur ne zaman başlar?
Eyyam-ı Bahur'un kesin başlangıç tarihi konusunda farklı kaynaklarda çeşitli bilgiler yer alıyor.
En yaygın kabul gören dönemler şunlar:
• 30 Temmuz - 8 Ağustos
• 1 Ağustos - 8 Ağustos
• 15 Temmuz - 15 Ağustos (geniş dönem)
• İç Batı Anadolu halk takvimine göre 7 Ağustos'ta başlayan dönem
Bu nedenle Eyyam-ı Bahur, genel olarak temmuz sonu ile ağustosun ilk haftasını kapsayan en sıcak günler olarak kabul ediliyor.
Bu dönemde neden hava daha sıcak hissediliyor?
Eyyam-ı Bahur, özellikle Afrika ve Orta Doğu üzerinden taşınan sıcak hava dalgalarının etkisiyle sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıktığı dönem olarak biliniyor.
Bu süreçte;
• Hava sıcaklıkları birçok bölgede 40 dereceyi aşabiliyor.
• Yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha da artıyor.
• Gece sıcaklıkları da yüksek seyrettiği için bunaltıcı hava etkisini sürdürüyor.
Halk arasında hangi inanışlar bulunuyor?
Eyyam-ı Bahur dönemine ilişkin Anadolu'da kuşaktan kuşağa aktarılan çeşitli halk inanışları bulunuyor.
Bunlardan bazıları şöyle:
• Bu günlerde ağaçlara zarar verilmemesi gerektiğine inanılır.
• Hayvanlara dokunulmasının uğursuzluk getireceği düşünülür.
• Çift sürmenin uygun olmadığı, aksi halde çift hayvanlarının zarar göreceği rivayet edilir.
Bu inanışların bilimsel bir dayanağı bulunmamakla birlikte, halk kültürünün önemli unsurları arasında yer alıyor.
Uzmanlardan sıcak hava uyarısı
Uzmanlar, Eyyam-ı Bahur döneminde özellikle yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve çocukların günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkmaması gerektiğini belirtiyor.
Bol sıvı tüketilmesi, doğrudan güneş altında uzun süre kalınmaması ve açık renkli, hafif kıyafetlerin tercih edilmesi öneriliyor.
