Anayasa Mahkemesi (AYM), e-ticaret platformlarının satılan kusurlu ürünler ve dolandırıcılık olaylarındaki hukuki sorumluluğunu daraltan yasal düzenlemeleri iptal etti. Resmi Gazete'de yayımlanan karar ile internetten yapılan alışverişlerde yaşanan mağduriyetlerde aracı siteler de doğrudan muhatap alınabilecek.
Yüksek Mahkeme, milyonlarca tüketiciyi ve dijital pazar yerlerini yakından ilgilendiren emsal bir karara imza attı. Mevcut mevzuatta internet ortamında faaliyet gösteren aracı hizmet sağlayıcıların yükümlülüklerini sınırlayan kanun hükümleri, Anayasa'ya aykırı bulunarak yürürlükten kaldırıldı. Bu düzenleme ile birlikte Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve N11 gibi büyük e-ticaret platformlarının, tüketicilere karşı taşıdığı yasal sorumlulukların kapsamı genişletilmiş oldu.
"SADECE ARACIYIZ" SAVUNMASI TARİH OLUYOR
Bugüne kadar uygulanan sistemde, internet üzerinden satın alınan bir malın ayıplı çıkması veya dolandırıcılık gibi durumlarda, aracı hizmet sağlayıcıların hukuki sorumluluğu kısıtlanıyordu. E-ticaret siteleri, "hizmete sadece aracılık ettiklerini" belirterek yasal süreçlerin dışında kalabiliyordu.
Tüketiciler, karşılaştıkları mağduriyetlerde platform sahipleriyle değil, yalnızca ürünü doğrudan satan satıcı firma ile karşı karşıya kalıyordu. AYM'nin iptal kararı, bu istisnai koruma kalkanını ortadan kaldırarak e-ticaret platformlarını hukuki sürecin doğrudan bir parçası haline getirdi. Yeni dönemde platformlar, bünyelerinde satış yapan firmaları daha sıkı denetlemek zorunda kalacak.
ANAYASA MAHKEMESİNİN İPTAL ETTİĞİ KANUN MADDELERİ NELER GETİRİYORDU?
Anayasa Mahkemesi'nin detaylı incelemesi sonucunda, aracı platformların sorumluluklarını sınırlayan iki temel yasa maddesi tüketici lehine iptal edildi:
• 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (Madde 48): Aracı e-ticaret sitelerinin, tüketicilerin hak arama süreçlerindeki yasal sorumluluklarını daraltan istisna hükmü tamamen kaldırıldı.
• Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Madde 9): Platformların, satıcılar tarafından sunulan içerikler ile bu içeriklere konu olan mal veya hizmetlerdeki hukuka aykırılıklardan sorumlu tutulamayacağına dair hüküm, tüketici sözleşmeleri yönünden iptal edildi.
Bu iptallerle birlikte alışverişlerini e-ticaret sitelerinden yapan kullanıcılar artık muhatap olarak direk sitelerin kendisi ile iletişime geçip haklarını arayabilecekler. E-ticaret firmaları ise bünyesine aldığı satıcıların incelemesini daha sıkı yapması gerekecek.
GETİRİLEN YENİ UYGULAMA 9 AY SONRA BAŞLAYACAK
Vatandaşların, kusurlu ürün teslimatlarında veya olası dolandırıcılık vakalarında hem satıcıyı hem de aracı platformu dava edebilmesinin önünü açan bu kararın yürürlük tarihi de netleşti.
Anayasa Mahkemesi, iptal edilen yasa hükümlerinin anında yürürlüğe girmeyeceğini karara bağladı. E-ticaret sektörünün ve platformların yeni hukuki mevzuata entegre olabilmesi, operasyonel süreçlerini düzenleyebilmesi amacıyla iptal kararlarının, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmedildi.