TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” için gözler oylamaya çevrilirken, teklifin yasalaşması için kaç milletvekilinin “evet” oyu vermesi gerektiği de merak konusu oldu. Anayasa’nın genel kuralına göre hesaplanan karar yeter sayısında 600 milletvekilinin tamamının oylamaya katılması gerekmiyor. Ancak 151 oy ifadesi, toplantı yeter sayısıyla karıştırılmamalı.
“Terörsüz Türkiye” sürecinin yasal çerçevesini oluşturması amacıyla hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak anılan teklif, 10 Ağustos 2026’da Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nun gündemine geldi. Meclis Başkanlığı kayıtlarında teklifin resmi adı “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” olarak yer alıyor. Teklifin esas numarası ise 2/3793.
Genel Kurulda görüşmelerin başlamasıyla birlikte siyasi partilerin tutumları kadar, teklifin kabul edilmesi için gerekli oy sayısı da kamuoyunun gündemine girdi. Özellikle sosyal medyada ve çeşitli platformlarda “301 oy gerekiyor” ya da “151 milletvekili yeterli” şeklindeki farklı yorumlar dikkat çekerken, Anayasa’daki sistem bu iki rakamdan da farklı bir hesaplamaya dayanıyor.
Çerçeve yasanın geçmesi için kaç oy gerekiyor?
Teklif, bir Anayasa değişikliği olmadığı için 360 veya 400 milletvekili gibi özel bir çoğunluk şartına tabi değil. Normal kanun tekliflerinde esas alınan genel karar yeter sayısı uygulanıyor.
Anayasa’nın 96. maddesine göre TBMM, üye tam sayısının en az üçte biriyle toplanıyor. 600 sandalyeli Meclis açısından bu sayı 200 milletvekili anlamına geliyor. Genel Kurulda kararlar ise Anayasa’da özel bir hüküm bulunmadığı durumlarda toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınıyor. Bununla birlikte karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından, yani 151’den, daha düşük olamıyor.
Bu nedenle çerçeve yasanın kabulü için “her durumda 151 evet oyu gerekir” demek de doğru değil. 151, karar yeter sayısının anayasal alt sınırını ifade ediyor. Oylamaya katılan milletvekili sayısı arttıkça gerekli kabul oyu da buna göre değişiyor.
200 milletvekili katılırsa 101 evet gerekiyor
Meclis Genel Kurulu toplantısının yapılabilmesi için en az 200 milletvekilinin bulunması gerekiyor. Eğer bir oylamada 200 milletvekili hazır bulunuyorsa, toplantıya katılanların salt çoğunluğu 101 olacağı için teklifin kabul edilmesi bakımından 101 kabul oyu yeterli oluyor.
Katılımın 300 milletvekiline çıkması halinde ise salt çoğunluk 151’e yükseliyor. 400 milletvekilinin katıldığı bir oylamada 201, 500 milletvekilinin katıldığı bir oylamada 251, 600 milletvekilinin tamamının katıldığı bir oylamada ise 301 kabul oyu gerekiyor.
Dolayısıyla kritik nokta, Meclis’in 600 sandalyesinin tamamının oylamaya katılıp katılmaması değil, ilgili karar için kaç milletvekilinin oylamaya katıldığı ve Anayasa’daki 151 oy alt sınırının korunması.
“151 milletvekili katılırsa 76 oy yeterli” hesabı neden yanlış?
Buradaki en önemli ayrıntı, toplantı yeter sayısı ile karar yeter sayısının birbirinden farklı olması.
600 milletvekilinden oluşan TBMM’nin Genel Kurul toplantısı yapabilmesi için en az 200 milletvekilinin bulunması gerekiyor. Bu nedenle 151 milletvekilinin katıldığı bir Genel Kurul üzerinden “76 evet oyu yeterlidir” şeklinde bir hesap yapılamaz. Çünkü 151 milletvekili, 600 üyeli Meclis için toplantı yeter sayısının altında kalıyor.
Anayasa Mahkemesi kararlarında da Anayasa’nın 96. maddesi kapsamında TBMM’nin üye tam sayısının üçte biriyle toplanacağı, kararların ise toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınacağı ve karar yeter sayısının 151’in altına düşemeyeceği açıkça belirtiliyor.
600 milletvekilinin tamamının “evet” demesi gerekmiyor
Çerçeve yasanın kabulü için 600 milletvekilinin tamamının “evet” oyu vermesi gibi bir zorunluluk bulunmuyor. Aynı şekilde Anayasa değişikliklerinde aranan 360 veya 400 oy şartları da bu teklif açısından geçerli değil.
Örneğin 600 milletvekilinin tamamı oylamaya katılırsa teklifin kabulü için 301 kabul oyu gerekiyor. Ancak Genel Kurulda 300 milletvekili oylamaya katılırsa gerekli salt çoğunluk 151’e düşüyor. Katılım 250 olduğunda 126, 200 olduğunda ise 101 kabul oyu yeterli oluyor.
Burada ayrıca 151 sayısının özel bir anlamı bulunuyor. Çünkü 600 milletvekilinin dörtte birinin bir fazlası 151 ediyor ve Anayasa, karar yeter sayısının bu rakamın altına inmesine izin vermiyor.
Meclis’te çerçeve yasa için kritik süreç başladı
“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, 5 Ağustos 2026’da TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklif daha sonra Adalet Komisyonunda görüşülerek kabul edildi ve 10 Ağustos itibarıyla Genel Kurul aşamasına geldi. TBMM’nin resmi kayıtlarında teklifin 12 maddeden oluştuğu ve esas numarasının 2/3793 olduğu görülüyor.
Genel Kurulda teklifin tümü üzerindeki görüşmeler 10 Ağustos’ta başladı. Görüşmeler sırasında iktidar ve muhalefet partilerinin temsilcileri kürsüye çıkarak teklif hakkındaki değerlendirmelerini açıkladı. TBMM’nin resmi açıklamasına göre teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından soru-cevap bölümüne geçildi.
Türkiye açısından siyasi ve hukuki sonuçları bakımından yakından takip edilen teklifin kaderini belirleyecek aşamalardan biri de Genel Kurul oylaması olacak. Oylama sırasında ortaya çıkacak katılım sayısı, teklifin kabulü için gereken salt çoğunluğun kaç olacağını doğrudan belirleyecek.
Çerçeve yasa oylamasında sayı nasıl hesaplanacak?
Sonuç olarak 600 milletvekilinin tamamının Meclis Genel Kurulunda bulunması şart değil. Ancak Genel Kurulun karar alabilmesi için toplantı yeter sayısı olan 200 milletvekilinin bulunması gerekiyor. Bunun ardından kabul için gerekli oy, katılan milletvekillerinin salt çoğunluğuna göre hesaplanıyor ve bu sayı hiçbir koşulda 151’in altında olamıyor.
Bu nedenle “Terörsüz Türkiye çerçeve yasası için kesin olarak 301 oy gerekiyor” demek de, “151 milletvekili katılırsa 76 oy yeterli” demek de doğru değil. 301 oy, 600 milletvekilinin tamamının oylamaya katılması halinde gereken kabul oyu; 151 ise karar yeter sayısının anayasal alt sınırı. Teklifin geçmesi için gereken gerçek oy sayısı, Genel Kurulda oylamaya katılan milletvekili sayısına göre ortaya çıkacak.
