Mahkemenin 'mutlak butlan' kararı ile Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanlığı koltuğuna yeniden oturan Kemal Kılıçdaroğlu, siyaset arenası kadar sanat dünyasında da suların ısınmasına neden oldu. Bazı isimlerin telif haklarını gerekçe göstererek Kılıçdaroğlu'na uyguladığı 'eser kullanım ambargosu', sanat camiasında derin bir çatlağa yol açtı. Aralarında usta isimlerin yer aldığı kalabalık bir sanatçı grubu, yayınladıkları çarpıcı bir manifesto ile bu yasaklara isyan etti ve Kılıçdaroğlu'na tam destek verdiklerini kamuoyuna duyurdu.
LİNÇ KÜLTÜRÜNE KARŞI "VİCDAN" ÇIKIŞI
Son dönemde medya ve sosyal medya üzerinden yürütülen tartışmalar, sanat dünyasını ikiye böldü. Bir kesim sanatçı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan (FSEK) doğan haklarını kullanarak Kemal Kılıçdaroğlu ve destekçilerinin eserlerini kullanmasını yasaklarken; Rahmi Saltuk, Metin Karataş ve Taner Özdemir gibi önemli isimlerin öncülüğünü yaptığı bir başka grup, bu durumu sert bir dille eleştirdi.
Ortak yayınlanan bildiride, yasal hakların kullanımına saygı duyulduğu ancak meselenin insani ve vicdani boyutunun ağır bastığı vurgulandı. Medya gücüne ve sosyal medya fenomenlerinin estirdiği rüzgara kapılarak insanların bir günde yargısız infaza kurban edilmesine tepki gösteren sanatçılar, süreci bir "linç kampanyası" olarak nitelendirdi.
"DÜN KAHRAMAN İLAN ETTİKLERİNİZE BUGÜN HAİN DİYEMEZSİNİZ"
Gazetecilik merceğinden bakıldığında bildirinin en vurucu noktası, vefa ve siyasi iklimin değişkenliğine yapılan vurguydu. "Butlan mı kötü, butlar mı lezzetli?" gibi sembolik ve derinlikli bir soruyla başlayan açıklamada, şu çarpıcı ifadelere yer verildi:
"Kesinleşmiş bir mahkeme kararı yokken, siz bir insanı 'hain' ilan etme hükmünü hangi vicdanla verebiliyorsunuz? Dün adına şarkılar yazdığınız, besteler yaptığınız ve kahraman ilan ettiğiniz bir insanı; bugün belirli gruplar tarafından linç edilirken nasıl yalnız bırakırsınız?"
Sanat camiasında algıların olguların önüne geçtiğini belirten imzacılar, meslektaşlarına "Elinizde hangi belge ve bilgi var da bu linçe katılıyorsunuz?" sorusunu yönelterek entelektüel bir özeleştiri çağrısında bulundu.
SİYASET, SANAT VE EKONOMİ ÜÇGENİ: "BELEDİYE İMKÂNLARI O'NDA OLSAYDI..."
Metnin arka planında ise yerel yönetimler ve sanatçıların ekonomik kaygıları arasındaki hassas ilişki yatıyor. Bildiri, sanatı ve duruşu ekonomik beklentilere göre şekillendirenleri hedef alarak oldukça cesur bir tespitte bulunuyor:
Ekonomik Güç Vurgusu: "Eğer bugün belediyeler ve o belediyelerin imkanları Sayın Kemal Kılıçdaroğlu'nun elinde olsaydı, bugün kaçınız 'Eserlerimizi kullanmayın!' diyebilecekti?"
Vicdan Muhasebesi: Açıklama, bu ikilemi "Cüzdan ile vicdan arasına sıkışmak zor iştir!" cümlesiyle özetleyerek, uygulanan telif yasaklarının ardında ideolojik değil, maddi kaygıların yattığını ima ediyor.
KILIÇDAROĞLU'NA AÇIK ÇEK VE KANT'IN AHLAK YASASI
Dijital mecralarda milyarlarca izlenmeye ulaşan eserlerin yaratıcısı, yorumcusu ve yapımcısı olan imzacılar; tüm eserlerinin kullanım yetkisini hiçbir karşılık beklemeden Kemal Kılıçdaroğlu'na tahsis ettiklerini duyurdu.
Açıklama, Immanuel Kant'ın ünlü, "Beni en çok etkileyen iki şey var: Üzerimdeki yıldızlı gökyüzü ve içimdeki ahlak yasası." sözüyle etik bir temele oturtularak sonlandırıldı.
BELEDİYELERDEN ÇEKİNEN "GİZLİ DESTEKÇİLER" DETAYI
Ters piramit kuralının getirdiği detaycılıkla incelendiğinde, bildirinin altındaki imza listesi kadar "imza atamayanların" varlığı da haberin dramatik yönünü güçlendiriyor. Yaklaşık 30 kişinin onayıyla hazırlanan açık metinde, bazı sanatçıların fiilen destek vermelerine rağmen isimlerinin yer almadığı belirtildi.
Bunun gerekçesi ise oldukça düşündürücü: Önümüzdeki günlerde mevcut belediyelerin düzenleyeceği kültür-sanat etkinliklerinde ve konserlerde yer alacak olan bazı sanatçılar, olası bir ekonomik ambargo ve sahne iptallerinden çekindikleri için listede isimlerinin gizli tutulmasını talep etti.
Bildiriye Açıkça İmza Atan İsimler ve Kurumlar Şöyle:
- Rahmi Saltuk
- Metin Karataş
- Taner Özdemir
- Fevzi Kurtuluş
- Mehmet Özcan
- Hüseyin Aslan
- Aşık Müseip Temuroğlu
- Taylan Cansızoğlu
- Yüksel Didikoğlu
- Dilber Doğan
- Nurettin Özcan
- Nurettin Güleç
- Gülsen Bütün
- Erdinç Buruç
- Kenan Ulusu
- Aşık Yorguni
- Alakuş Müzik
- Ema Müzik