Anayasa Mahkemesi (AYM), profesyonel sporcuların ücret gelirleri üzerinden yapılan vergi kesintilerine dair çok kritik bir emsal karara imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre Yüksek Mahkeme, spor kulüplerinin kaynağında kestiği ancak devlete ödemediği vergilerin, faturasının sporculara kesilmesini öngören kanun maddesini iptal etti. Kararla birlikte, kulübün mali yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı sporcuların cezalandırılmasının önüne geçildi.
Antalya'daki vergi davası Ankara'ya taşındı
Hukuki süreci başlatan adım, Antalya 1'inci Vergi Mahkemesi'nin yaptığı itiraz başvurusu oldu. Mahkeme, önündeki bir uyuşmazlığı karara bağlarken 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 72'inci maddesinde yer alan bir kuralın Anayasa'ya aykırı olduğunu saptadı.
Söz konusu kural; sporcuların ücretlerinden kesilen vergilerin, tevkifatı yapan kulüpler tarafından vergi dairesine yatırılmaması halinde, bu tutarların sporcuların kendi verdikleri yıllık gelir vergisi beyannamesinden mahsup edilmesini engelliyordu. Antalya Mahkemesi, bu durumun farklı mali güçteki kulüplerle sözleşme imzalayan sporcular arasında ciddi bir eşitsizlik yarattığını ve kişilerin mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale oluşturduğunu belirterek kuralın iptali için AYM'ye başvurdu.
"Mükellefin bu aşamada bir tasarruf yetkisi yoktur"
Başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemenin itiraz gerekçelerini haklı bularak yasa maddesini iptal etti. Yüksek Mahkeme'nin gerekçeli kararında, mülkiyet hakkının evrensel tanımına atıfta bulunularak, kişilerin kanunlar çerçevesinde kendi kazanç ve semerelerinden dilediği gibi tasarruf etme hakkı olduğu anımsatıldı.
AYM'nin yayımlanan karar metninde şu hukuki değerlendirmelere yer verildi: "Ücretlerden kaynağında kesilen vergilerin ödenmesinden doğal olarak vergi sorumlularının yükümlü olduğu ve kesinti yapılan vergilere ilişkin olarak vergi mükelleflerinin bu aşamada herhangi bir tasarruf yetkisinin bulunmadığı şüphesizdir. Ayrıca kesilen vergilerin vergi sorumlusu tarafından ödenmemesi durumunda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca vergi borcunun sorumlulardan cebren tahsili de mümkündür."
"Sporculara aşırı ve orantısız bir külfet yükleniyor"
Yüksek Mahkeme, devletin kendi vergi alacağını kulüplerden cebren tahsil etme gücü ve yetkisi varken, bu görevi yerine getirmeyip yükü doğrudan sporcunun sırtına bindirmesini hukuka aykırı buldu. Kararın son bölümünde, kaynağında kesilen vergilerin sorumlular tarafından ödenmemesi durumunda asıl mükelleften yeniden tahsil edilmesine kapı aralayan mevcut uygulamanın, orantılılık ilkesini zedelediği ve bireylere taşınamayacak düzeyde aşırı bir külfet yüklediği sonucuna varılarak kuralın iptal edildiği ilan edildi.
