Tüketicileri yapay zeka destekli aldatıcı reklamlara, gizli sosyal medya tanıtımlarına ve haksız indirim uygulamalarına karşı korumayı amaçlayan yeni düzenleme 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giriyor. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan ve 1 Temmuz 2026 tarihli, 33297 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle birlikte e-ticaret sektöründe dijital pazarlamadan yapay zeka uygulamalarına, sosyal medya fenomenlerinin paylaşımlarından indirimli satış kampanyalarına kadar geniş bir alanda yeni yükümlülükler getiriliyor.
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, konuya ilişkin değerlendirmesinde düzenlemenin sektörde önemli bir dönüşüm sürecini başlatacağını söyledi. Çevikoğlu, yeni kuralların dijital pazarlama, yapay zeka uygulamaları, sosyal medya etkileyicileri, indirimli satışlar ve çevresel beyanlar olmak üzere birçok başlıkta sektörü doğrudan etkileyeceğini vurguladı.
Kanun değişikliği de gündemde
ETİD Başkanı Çevikoğlu, küresel e-ticaret pazarında rekabet koşullarının hızla değiştiğine dikkat çekerek Türkiye'nin bu alandaki konumunu koruyabilmesi için yönetmelik düzeyindeki adımların yeterli olmayacağını, Elektronik Ticaret Kanunu'nun da güncellenmesi gerektiğini savundu. Sektörün küresel ölçekte daha fazla pay alabilmesi için yasal altyapının yenilenmesini beklediklerini belirten Çevikoğlu, 1 Ağustos'un bu anlamda sektör için bir dönüm noktası olmasını umduklarını aktardı.
Hedefli reklamcılık ve yapay zeka içerikleri denetim altında
Yeni düzenlemeyle, kullanıcıların internet ortamındaki davranışlarının ve kişisel verilerinin işlenerek belirli kişi ya da gruplara özel reklam gösterilmesine dayanan hedefli reklamcılık uygulamaları da kurallara bağlandı. Çevikoğlu, dijitalleşmeyle birlikte tüketicilerin gün içinde çok daha fazla reklam ve ilanla karşılaştığını, bu nedenle hedefli reklamcılıktan yapay zeka destekli reklam üretimine kadar geniş bir yelpazede tüketiciyi koruyucu hükümlerin devreye sokulduğunu ifade etti.
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri de yapay zeka ile üretilen dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlar oldu. Buna göre, bir reklamda gerçek bir insandan ayırt edilemeyecek nitelikte yapay zeka destekli dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun tüketici tarafından açıkça anlaşılabilecek şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Amaç, tüketicinin muhatap olduğu içeriğin gerçek mi yoksa yapay zeka ürünü mü olduğunu bilmeden karar vermesinin önüne geçmek.
İndirim hesaplamasında referans fiyat netleşti
Düzenleme, e-ticaret sitelerinde sıkça tartışma konusu olan indirim oranı hesaplamalarına da açıklık getirdi. Yeni kurala göre indirimli satış reklamlarında esas alınacak fiyat, indirim kampanyasının başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde o üründe uygulanmış en düşük fiyat olacak. Böylece satıcıların kampanya öncesinde fiyatı yapay olarak yükseltip ardından yüksek oranlı indirim gösterme yöntemine karşı önlem alınmış oluyor.
Aynı mantık, tüketiciye bir avantaj sunmak için belirli koşullar öne süren kampanyalı reklamlar için de geçerli olacak. Çevikoğlu, koşullu satış duyurularının bundan böyle doğrudan indirimli satış reklamlarına uygulanan kurallara tabi tutulacağını, bu sayede tüketicinin kampanyanın kapsamı ve sağladığı gerçek avantaj konusunda daha net bilgilendirileceğini söyledi.
Influencer paylaşımlarında "reklam" ibaresi şart
Sosyal medya üzerinden yapılan tanıtımlar da düzenlemenin kapsamına alındı. Yeni kurala göre bir içerik üreticisi, paylaşımı karşılığında herhangi bir ücret, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım gibi bir menfaat elde ediyorsa, bu paylaşımda "reklam" veya "tanıtım" ibaresinin açıkça yer alması zorunlu olacak. Çevikoğlu, bu adımın dijital reklamcılıkta şeffaflığı artıracağını, tüketicinin gördüğü içeriğin ücretli bir tanıtım olup olmadığını daha kolay ayırt edebileceğini belirtti.
Bazı alanlarda reklam yasağı genişletildi
Düzenlemeyle birlikte falcı, medyum, astrolog gibi kişiler tarafından sunulan hizmetlere ilişkin reklamlar ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik tanıtımlara getirilen yasağın kapsamı genişletildi. Çevikoğlu, yasa dışı şans oyunlarının da bu yasak kapsamına alındığını, böylece tüketicinin bu alanda da daha güçlü şekilde korunacağını kaydetti.
Şikayetlere yanıt süresi kısaltıldı
Denetim tarafında da değişikliğe gidildi. Mevcut uygulamada satıcı ve sağlayıcılara, haklarında yapılan tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce açıklama yapma ya da cevap verme hakkı için tanınan 72 saatlik süre, yeni düzenlemeyle 48 saate indirildi. Bu süre içinde herhangi bir yanıt verilmemesi halinde şikayete ilişkin değerlendirme doğrudan yayımlanacak. Çevikoğlu, tüketicileri yanıltan ve haksız rekabete yol açan uygulamalara yönelik denetimlerin kararlılıkla sürdürüldüğünü de sözlerine ekledi.
Sektörden "dengeli uygulama" çağrısı
ETİD Başkanı Hakan Çevikoğlu, yapılan değişikliklerin dijital reklamcılıkta şeffaflığın artırılmasına, tüketici hak ve menfaatlerinin korunmasına ve sektörde güven ortamının güçlendirilmesine katkı sunacağına inandıklarını belirtti. Çevikoğlu, yönetmeliğin uygulamaya geçeceği süreçte hem tüketicilerin hem de sektör paydaşlarının ihtiyaçlarını gözeten dengeli bir yaklaşımın sürdürülmesinin önemli olduğunu sözlerine ekledi.
Yeni kurallarla birlikte e-ticaret şirketlerinin, pazarlama ekiplerinin ve sosyal medya içerik üreticilerinin 1 Ağustos'a kadar reklam süreçlerini, kampanya metinlerini ve iş birliği sözleşmelerini gözden geçirmesi gerekiyor. Sektör temsilcileri, geçiş sürecinin sorunsuz atlatılması için hazırlıkların vakit kaybetmeden tamamlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
